Były w historii hodowli ptaszników przypadki, które zatrzymywały oddech całej społeczności. Jednym z nich był osobnik L. nigerrimum z udokumentowanym gynandromorfizmem bilateralnym: ciało dosłownie podzielone na pół wzdłuż osi symetrii, lewa strona czarna jak smoła (samica), prawa jasnobeżowa (samiec). Żaden photoshop, żaden błąd identyfikacji. To zjawisko niezwykle rzadkie u ptaszników, ale właśnie przy tym gatunku okazało się tak spektakularne, bo dymorfizm płciowy L. nigerrimum jest prawdopodobnie jednym z najbardziej drastycznych w całej rodzinie Theraphosidae. Kiedy widzisz samca i samicę obok siebie, mózg podpowiada, że to dwa zupełnie różne stworzenia.

Endemit z deszczowego archipelagu

Lampropelma nigerrimum (Simon, 1892) pochodzi z wysp Sangir, archipelagu leżącego na północny wschód od Sulawesi w północnej Indonezji. Gatunek jest najprawdopodobniej endemiczny dla tego obszaru, a dokładniej odnotowano go na Sangir Besar, największej wyspie archipelagu. To teren nizinny i wyżynny, porośnięty rozległymi lasami równikowymi, gdzie wilgotność powietrza waha się od 70 do 90 procent. Pora sucha trwa od kwietnia do października, a największe opady przypadają na grudzień i styczeń.

W tym środowisku L. nigerrimum prowadzi typowo nadrzewny tryb życia. Osobniki zajmują opuszczone dziuple po ptakach i małych ssakach, a niekiedy zakładają gniazda u samych korzeni drzew. Zdecydowana większość obserwowanych okazów wybierała stanowiska o wysokiej wilgotności, co w tropikalnym lesie deszczowym nie powinno dziwić. Przez pewien czas gatunek był uważany za wymarły, co przez lata blokowało jakiekolwiek badania terenowe. W hodowlach domowych pojawił się stosunkowo niedawno i wciąż daje hodowcom powody do ekscytacji.

Wygląd

Dorosłe samice są aksamitnie czarne, jednolite i poważne. Pod zimnym sztucznym światłem włoski odbijają intensywny granatowy połysk, miejscami zahaczający o fiolet, zależnie od kąta padania światła i etapu cyklu wylinki. Samica osiąga około 6,5 do 7 centymetrów długości ciała, a z rozpostartymi odnóżami nawet 17 do 18 centymetrów. Masywna, ciemna, wyrazista.

Samce wyglądają jak zupełnie inny gatunek. Po ostatnim linieniu nabierają zielonkawo-żółtej barwy, a jako podrostki pokryte są brązowawymi włoskami w odcieniach beżu i oliwki. Dymorfizm jest tak wyraźny, że płeć można ustalić wyłącznie na podstawie ubarwienia już od około 3 centymetrów ciała, bez żadnego seksowania. Dojrzały samiec ma na nogogłaszczkach narządy kopulacyjne (bulbusy) oraz haczyki na przedniej, najdłuższej parze odnóży.

Maluchy obu płci startują jako szarawe osobniki z charakterystycznym wzorem na odwłoku, typowym dla rodzaju Lampropelma. Z każdą wylinką szarość ustępuje miejsca docelowym barwom: u samic ciemnieje ku głębokiej czerni z granatowym połyskiem, u samców jaśnieje ku beżowi. Ta stopniowa metamorfoza jest jednym z powodów, dla których obserwowanie wzrostu młodych potrafi wciągnąć na długie miesiące.

W terrarium

Jako gatunek nadrzewny, L. nigerrimum potrzebuje terrarium o pionowej orientacji. Minimalne wymiary to 20 na 20 na 40 centymetrów, choć dla dorosłych osobników większa przestrzeń jest zawsze lepszym wyborem. Do wystroju znakomicie nadają się tuby korkowe i kawałki kory tworzące szczeliny: coś, co przypomina naturalne dziuple i pozwala pająkowi zachować się jak w swoim własnym lesie deszczowym na Sangieze.

Temperatura w przedziale 24 do 30 stopni Celsjusza w ciągu dnia w zupełności wystarczy. Nocne spadki do około 20 stopni są dopuszczalne, ale nie są bezwzględnie konieczne. Wilgotność powinna utrzymywać się na poziomie 80 do 90 procent. Jeśli chcesz naśladować naturalne warunki dokładniej, możesz spróbować lekkiej symulacji pory suchej i obniżyć wilgotność do 70 procent lub nieco mniej w odpowiednim sezonie. To nie jest wymóg hodowlany, raczej przyjemność dla tych, którzy lubią wchodzić w szczegóły.

Temperament i trudność hodowli

Gatunek jest silnie jadowity i jednoznacznie należy do kategorii dla doświadczonych hodowców. L. nigerrimum nie jest ptasznikiem na pierwsze kroki z nadrzewnymi gatunkami azjatyckimi. Trafia do kolekcji, kiedy wiesz już, czym różni się szybkość azjatyckich ptaszników od tego, do czego przyzwyczaiły cię gatunki południowoamerykańskie.

Jeśli planujesz rozmnażanie, para może być agresywna względem siebie, choć nie jest to reguła. Samca najlepiej wpuścić do samicy i obserwować całe spotkanie od początku do końca, a po kopulacji jak najszybciej go zabrać. Samica może złożyć kokon już po półtora miesiąca od kopulacji. Nimfy pierwszego stadium pojawiają się po około 4 do 5 tygodniach, a po kolejnym miesiącu maluchy osiągają stadium L1 i stają się samodzielne. Kokon zawiera nawet 200 młodych, co czyni ten gatunek bardzo satysfakcjonującym w hodowli rozmnożeniowej.

Długość życia pozostaje nieznana. Gatunek jest zbyt krótko obecny w hodowlach, żeby zebrać wiarygodne dane, a jego historia na wolności przez lata stała pod znakiem zapytania. Na razie hodowcy zbierają obserwacje sezon po sezonie i każda kolejna informacja jest cenna.

Lampropelma nigerrimum. Rodzina: Theraphosidae. Zasięg: wyspy Sangir, północna Indonezja (endemit, Sangir Besar).