Są pająki, które od razu przykuwają wzrok jaskrawą barwą, metalicznym połyskiem albo imponującym rozmiarem. Iridopelma hirsutum nie należy do tej kategorii. Dorosły osobnik wygląda jak coś, co ktoś ulepił z beżowej wełny i posypał kremowymi włoskami. Tyle że ta pozorna przeciętność kryje gatunek o wyraźnym charakterze, zaskakujący hodowcę przyzwyczajonego do spokojnych Avicularii na każdym kroku.

Brazylijski leśny lokator

Iridopelma hirsutum pochodzi z wąskiego pasa wybrzeża północno-wschodniej Brazylii. Jej zasięg rozciąga się od stanu Bahia aż po okolice Recife w stanie Pernambuco, przy czym ptaszniki trzymają się głównie nizinnych lasów deszczowych nad Atlantykiem, gdzie teren nie przekracza 200 metrów n.p.m. To strefa pod stałym wpływem ciepłych pasatów i codziennych deszczów zenitalnych: gorąca, wilgotna i gęsta od roślinności.

W naturze dorosłe i podrośnięte osobniki zajmują pnie drzew, tworząc kryjówki pod odchodzącą korą. Młode wybierają niższe kondygnacje lasu i budują pajęczynowe gniazda na liściach roślin rosnących bliżej podłoża. Ta pionowa architektura życia codziennego to wskazówka, którą warto zapamiętać jeszcze przed zakupem terrarium.

Wygląd: beż z historią

Iridopelma hirsutum jest ptasznikiem stosunkowo niewielkim. Samica wyrasta do około 5 cm długości ciała, a rozstaw jej odnóży sięga 12 do 13 cm. Samiec jest wyraźnie drobniejszy: ciało mierzy przeciętnie 2,7 cm, a rozpiętość nóg 10 do 11 cm. Co ciekawe, jego odnóża wyglądają na silniej owłosione, choć to efekt ich smukłości, a nie faktycznie gęstszego futra.

Kolorystyka tego gatunku zmienia się z wiekiem i to dość radykalnie. Młode osobniki wyglądają intrygująco: przez środek odwłoka biegnie ciemny pas, po bokach którego rozciągają się rudawe wstęgi, a dalej kremowe tło przecinają trzy do czterech czarnych pasów prostopadłych do osi ciała. Karapaks jest ciemny z zielonkawym połyskiem, nogi mają wyraźne jaśniejsze obrączki na złączeniach.

U dorosłych ta precyzja wzoru ustępuje miejsca jednolitej, beżowo-kremowej tonacji. Gęste, kremowe włoski pokrywające odwłok dosłownie przysłaniają wcześniejsze ornamenty. Zostają jednak charakterystyczne jaśniejsze obrączki na stawach nóg oraz podwójne, jasne kreski wzdłuż segmentów zwanych Patella. Na karapaksie pojawia się niekiedy delikatny wzór ciemnych żłobków rozchodzących się promieniście ze środka. Spód odwłoka, biodra i spodnia część karapaksu są czarne.

W terrarium

Zanim zaczniesz urządzać zbiornik, zapamiętaj jedno słowo: wysokość. Iridopelma hirsutum jest gatunkiem nadrzewnym i rzadko schodzi na ziemię. Minimalna podstawa to 20 na 20 cm, ale to wymiar pionowy robi tu największą robotę. Głównym elementem wystroju powinien być kawałek kory lub korzenia sięgający prawie do wieka, z odstępem zaledwie 1 do 2 cm od góry. Właśnie tam, pod sufitem zbiornika, ptasznik zbuduje swój oprzęd i spędzi większość czasu. Można dokładać gałęzie, kolejne fragmenty kory, a nawet rośliny, bo gatunek nie przekopuje podłoża i nie niszczy dekoracji.

Klimat w terrarium powinien przypominać to, co Iridopelma zna z atlantyckich lasów. Temperatura w okolicach 25°C to dobry punkt odniesienia. Wilgotność utrzymuj na poziomie 75 do 85 procent poprzez regularne spryskiwanie ścianek i wystroju. Pająk będzie spijał krople wody bezpośrednio z powierzchni, więc codzienne zraszanie jest jak najbardziej wskazane. W naturze deszcze zenitalne to tam codzienność, nie wyjątek.

Temperament i trudność hodowli

I tu zaczyna się prawdziwa rozmowa o tym gatunku. Jeśli spodziewasz się spokojnego, flegmatycznego ptasznika w stylu klasycznych Avicularii, Iridopelma hirsutum może cię zaskoczyć. Gatunek jest wyraźnie szybszy i bardziej skory do przyjęcia postawy obronnej. Przy kontakcie pokazuje chelicery i nie kryje gotowości do działania. Hodowcy zgodnie podkreślają, że wyraźnie odstaje charakterem od reszty podrodziny Aviculariinae.

To nie znaczy, że kąsa przy byle okazji. W razie zagrożenia ptasznik znacznie częściej ucieka do gniazda, niż atakuje. Ale prędkość, z jaką to robi, wymaga uwagi podczas każdej operacji w terrarium. Uciekający Iridopelma to scenariusz, którego chcesz uniknąć.

Jad tego gatunku jest niegroźny, porównywalny z innymi przedstawicielami podrodziny Aviculariinae, czyli po prostu słaby. Mimo to ostrożność podczas prac w zbiorniku pozostaje standardem.

Hodowla Iridopelma hirsutum jest polecana dla osób z pewnym doświadczeniem. Warunki nie są szczególnie wymagające, ale szybkość i temperament sprawiają, że nie jest to najlepszy wybór na debiut z ptasznikami nadrzewnymi.

Na koniec kwestia, na którą warto zwrócić uwagę przy zakupie. W ofercie hodowlanej można spotkać dwie formy: hirsutum oraz sp. "Recife". Ta druga jest jaśniej ubarwiona, a charakterystyczne podwójne kreski na Patella i obrączki na stawach nóg są u niej mniej wyraźne. Do czasu, aż taksonomiści wyjaśnią, czy mamy do czynienia z dwoma odrębnymi gatunkami, nie należy łączyć w pary przedstawicieli obu form. Lepiej też zachować oryginalną nazwę, pod którą nabyłeś osobnika, żeby nie dokładać zamieszania do i tak skomplikowanej systematyki.

Iridopelma hirsutum. Rodzina: Theraphosidae. Zasięg: wschodnia Brazylia (stany Bahia i Pernambuco), nizinne lasy deszczowe atlantyckiego wybrzeża, do 200 m n.p.m.