Wyobraź sobie ptasznika, który nie ma jeszcze oficjalnie przypisanego rodzaju, wygląda jak coś znajomego, a zarazem jest na tyle rzadki w hodowlach, że spotkanie go na giełdzie graniczy z łutem szczęścia. Ornithoctoninae sp. Phan Cay to jeden z tych gatunków, które trafiają prosto na szczyt listy życzeń kolekcjonerów zanim ktokolwiek zdąży go porządnie opisać. I właśnie to czyni go tak intrygującym.

Kim jest ten nieznajomy

Gatunek formalnie wciąż czeka na pełną klasyfikację. Wiemy, że należy do podrodziny Ornithoctoninae, czyli do grona azjatyckich ptaszników, które od lat budzą taksonomiczne zamieszanie. Jego przydomek pochodzi prawdopodobnie od miejscowości lub rejonu Phan Cay, co wskazuje na południowo-wschodnioazjatyckie korzenie. Jako gatunek nadrzewny spędza życie wysoko nad podłożem, co od razu wiele mówi o tym, jak powinno wyglądać jego terrarium.

Nie ma jeszcze przypisanego rodzaju w obrębie Ornithoctoninae i to nie jest wyjątek w świecie azjatyckich ptaszników. Nowe gatunki trafiają na hodowlany rynek szybciej niż zdążą trafić na łamy naukowych periodyków. Hodowca, który trzyma dziś sp. Phan Cay, jest więc w pewnym sensie pionierem: zbiera doświadczenia, zanim literatura hodowlana w ogóle zdąży powstać.

Wygląd: niebieski, ale nie zawsze tak samo

Tutaj zaczyna się najciekawsza część. Typowa forma sp. Phan Cay jest niebieska. Brzmi prosto, ale diabeł tkwi w szczegółach. Dorosłe samce, jak to u wielu azjatyckich ptaszników bywa, tracą intensywność ubarwienia wraz z dojrzewaniem. Materiał filmowy pokazujący dorosłego samca wskazuje na wyraźnie bladsze, mniej nasycone odcienie niebieskiego w porównaniu z młodszymi osobnikami. To zjawisko powszechne u dojrzałych samców wielu gatunków i mimo to potrafi zaskoczyć hodowcę, który kupił intensywnie wybarwionego podrostka i spodziewa się, że tak zostanie na zawsze.

Nogi prawdopodobnie mają niebieski odcień, choć tu pojawia się ważne zastrzeżenie: istnieje ryzyko pomylenia sp. Phan Cay z Citharognathus hosei, który wyglądem bywa zbliżony. Odwłok nosi typowy azjatycki wzór, charakterystyczny dla przedstawicieli tej grupy. Jeśli ktoś trzymał kiedyś młodego Cyriopagopus sp. hati hati lub Cyriopagopus schioedtei, podrostek sp. Phan Cay wywoła wyraźne déjà vu. To kolejna warstwa taksonomicznego zamieszania wokół tego pająka i kolejny powód, by przy zakupie upewnić się co do źródła i identyfikacji osobnika.

W terrarium

Jako nadrzewiec sp. Phan Cay potrzebuje przede wszystkim wysokości. Terrarium pionowe z odpowiednimi konarami, rurką korkową lub kawałkami drewna, po których może się wspinać i w których może się ukrywać: to podstawa. To nie jest pająk, który zadowoli się norką pod substratem.

Gatunek pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej, gdzie temperatura jest wysoka przez cały rok. W hodowli warto celować w zakres 24-28°C przy umiarkowanej wilgotności i dobrej wentylacji. Zbyt szczelne terrarium to prosta droga do problemów z pleśnią i obniżonej kondycji pająka.

Kwestia żywienia bywa u tego gatunku zaskakująca dla nowych hodowców. Dorosły samiec po osiągnięciu dojrzałości płciowej może całkowicie odmówić przyjmowania pokarmu. Hodowcy mówią wprost o proteście głodowym, co brzmi dramatycznie, ale jest absolutnie normalnym zachowaniem dojrzałych samców ptaszników. Organizm skupia się na rozmnażaniu, nie na jedzeniu. Jeśli pająk jest aktywny, ruchliwy i nie wykazuje innych objawów chorobowych, brak apetytu nie powinien być powodem do paniki.

Temperament i trudność hodowli

Sp. Phan Cay jest dosyć szybkim gatunkiem. To kluczowa informacja dla każdego, kto rozważa zakup: pająk potrafi błyskawicznie zmienić pozycję, a każde otwarcie terrarium wymaga spokoju i opanowania. Nie jest to gatunek polecany absolutnym początkującym, choć o szczególnej agresywności nie ma tu mowy. Prędkość w połączeniu z nadrzewnym trybem życia oznacza, że ryzyko ucieczki dla nieprzygotowanego hodowcy jest jak najbardziej realne.

Rzadkość na rynku to dodatkowy czynnik, który plasuje sp. Phan Cay raczej w rękach doświadczonych kolekcjonerów. Gatunek dopiero zaczyna pojawiać się w hodowlach, dostęp do rzetelnych informacji jest ograniczony, a literatura hodowlana praktycznie nie istnieje. Kupując go, trzeba być świadomym, że trzyma się coś stosunkowo nieznanego, bez tysięcy cudzych doświadczeń do których można sięgnąć.

Ale właśnie to czyni go wyjątkowym. Nieznany, piękny, rzadki i wciąż bez pełnego imienia. Dla kolekcjonera, który lubi być pierwszy, to może być dokładnie jego gatunek.

Ornithoctoninae sp. Phan Cay. Rodzina: Theraphosidae, podrodzina: Ornithoctoninae. Zasięg: Azja Południowo-Wschodnia.