Wyobraź sobie, że otwierasz pojemnik podczas sesji fotograficznej, a pająk w ułamku sekundy wyskakuje na zewnątrz, zanim aparat zdąży nawet złapać ostrość. To nie żadna przesada, to po prostu Tapinauchenius violaceus w swoim żywiole. Angielska nazwa mówi wszystko: Purple Tree Spider, fioletowy pająk drzewny. I faktycznie, gdy widzisz go po raz pierwszy, ten kolor zatrzymuje oddech na kilka sekund dłużej niż u większości ptaszników.

Skąd pochodzi i czym jest ten pająk

Tapinauchenius violaceus zamieszkuje lasy tropikalne Brazylii i Gujany Francuskiej. To środowisko równikowe z całorocznymi opadami przekraczającymi 3000 mm rocznie, wilgotnością utrzymującą się powyżej 80% przez cały rok i temperaturami oscylującymi między 24 a 28 stopniami Celsjusza. Nocne spadki są tu minimalne, co warto zapamiętać jako hodowca. Pająk żyje wysoko, w pionowym świecie koron drzew, i całe życie spędza wspinając się, snując oprzędzenia i polując z zasadzki. Żaden obieżyświat glebiarski, żaden norkowy samotnik.

Warto wspomnieć o jednej ciekawostce wyróżniającej ten rodzaj na tle innych ptaszników z Nowego Świata: Tapinauchenius nie posiada włosków parzących. To niezwykłe, bo zdecydowana większość południowoamerykańskich gatunków używa ich jako pierwszej linii obrony. Tutaj tej linii po prostu nie ma, co sprawia, że obcowanie z tym pająkiem jest pod tym względem bezpieczniejsze.

Wygląd

Tapinauchenius violaceus nie należy do wielkich. Dorosła samica osiąga 4-5 cm długości ciała przy rozstawie odnóży do 10 cm, samiec jest wyraźnie mniejszy: 3-4 cm. Ale skromne rozmiary kompensuje z nawiązką ubarwienie, które robi wrażenie na każdym, kto widzi go po raz pierwszy.

Całe ciało samicy pokrywa intensywny fiolet lub granat, który przy mocnym oświetleniu nabiera wyraźnego niebieskiego połysku. Odwłok wygląda aksamitnie, niemal jak wycięty z pluszowej tkaniny. Karapaks nosi delikatnie zielonkawą nutę, a długie, gęste włosy porastające odnóża mają rdzawy, rudawy odcień. Ten kontrast ciemnego fioletu z rudymi włoskami robi wrażenie nawet na hodowcach z długim stażem.

Wybarwienie pojawia się stopniowo: młode okazy nabierają właściwego koloru dopiero po 6-7 wylince. Interesujące jest też to, że kolor pracuje cyklicznie. Zaraz po wylince samica jest intensywnie granatowa, potem kolor nieco blaknie, by przy następnej wylince rozbłysnąć ponownie. Dorosłe samce to zupełnie odrębna historia. Są zielonkawo-beżowe, z ledwo widocznym różowym połyskiem. Bez znajomości gatunku można je zwyczajnie nie rozpoznać jako T. violaceus.

W terrarium

Tapinauchenius violaceus to gatunek ściśle nadrzewny, więc terrarium musi być zorientowane pionowo. Minimalne wymiary to 20x20x30 cm. Pająk potrzebuje możliwości wspinaczki i odpowiedniego punktu do zbudowania gniazda. Sprawdza się tu tuba lub rura: samica chętnie zasiedla jeden z jej końców, przesłaniając wejście gęstą siatką oprzędzeń.

Warunki środowiskowe warto wzorować na tych z lasów Gujany Francuskiej. Temperatura dzienna powinna wynosić 25-27 stopni Celsjusza z nocnymi spadkami do 22-23 stopni. Wilgotność na poziomie 70-80% odpowiada naturalnym warunkom tego gatunku. Zbyt suche warunki to prosta droga do problemów przy wylinkach, a T. violaceus rośnie zaskakująco szybko, szczególnie w pierwszych etapach życia.

Młode okazy od L1 warto trzymać w małych pojemnikach wyposażonych pod gatunki nadrzewne, zamiast sięgać po standardowe kliszówki. Warunki dopasowane do potrzeb gatunku od samego początku przekładają się na lepsze tempo wzrostu i zdrowsze zwierzę. Jeden kokon może zawierać ponad 200 jaj, a samice osiągają dojrzałość płciową błyskawicznie, bo już przy 3 cm długości ciała i w wieku zaledwie 10-12 miesięcy. Samce dojrzewają jeszcze szybciej, zazwyczaj po roku od wyklucia.

Temperament i trudność hodowli

Tapinauchenius violaceus nosi etykietkę pająka dla początkujących i jest to etykietka zasłużona, choć z jedną istotną gwiazdką. Jad tego gatunku jest słaby i nie stanowi zagrożenia dla zdrowia człowieka. Pająk zdecydowanie woli ucieczkę od konfrontacji. Zachowania agresywne to tu rzadkość.

Gwiazdka dotyczy prędkości. Ten pająk jest błyskawicznie szybki i ma silny instynkt skakania. Potrafi wystrzelić z pojemnika, zanim hodowca zdąży zareagować, co podczas sesji fotograficznej potrafi skończyć się serią nieplanowanych poszukiwań. Właśnie dlatego niektórzy doświadczeni hodowcy polecają T. violaceus jako pierwszego pająka nadrzewnego. Oswajasz swoje odruchy na gatunku, który jest szybki i nieprzewidywalny, ale jednocześnie mały i bezpieczny. Uczysz się czytać zachowanie pająka, reagować spokojnie na nagłe ruchy i przy okazji trzymasz w terrarium jedno z najpiękniejszych wizualnie zwierząt w całym rodzaju.

Dorosłe samice żyją do około 10 lat. Samce, po osiągnięciu dojrzałości płciowej, mają przed sobą zwykle tylko kilka miesięcy. Gatunek bez polskiej nazwy, znany anglojęzycznym hodowcom jako Purple Tree Spider. Mega popularny w hodowlach i z bardzo dobrego powodu.

Tapinauchenius violaceus. Zasięg: Brazylia i Gujana Francuska.