Siedem godzin drogi przez środkowy Wietnam, tropikalny upał i teren, gdzie asfalt kończy się dokładnie tam, gdzie zaczyna się skała kuta w zbocze. Właśnie tak wygląda wyprawa po dowód na istnienie Cyriopagopus sp. Bach Ma. Nie ma drugiego ptasznika, który swoją nazwą tak dosłownie wskazuje adres zamieszkania: Park Narodowy Bach Ma, środkowy Wietnam, zbocza pokryte lasem tropikalnym do mniej więcej 800 metrów n.p.m. Wyżej skały, kamień i cisza. Ptasznika nie ma.

Skąd pochodzi i gdzie mieszka

Bach Ma to nie jest pająk, który zadowala się płaskim terenem. W naturze szuka wilgotnych stoków i pionowych ścian ziemi, miejsca gdzie można wykopać norę pod kątem, niekoniecznie prosto w dół. Na jednej ścianie zbocza można natknąć się na cztery wejścia jednocześnie, każde prowadzące dziesiątki centymetrów w głąb. Hodowca z endoskopem w ręku może coś zobaczyć; bez niego zostaje domysł, że gdzieś tam w ciemności siedzi wielki, cierpliwy pająk i czeka na swoje.

Wietnam kojarzy się coraz częściej z rozległymi plantacjami akacji, widocznymi na satelitarnych mapach jako jednobarwna, monotonna zieleń. To złe siedlisko. Ptaszniki omijają je szerokim łukiem. Bach Ma, z chronionym lasem tropikalnym i bogatą ściółką, to zupełnie inna bajka. Warto też pamiętać, że park potrafił być zamknięty przez tygodniowe skutki tajfunu, więc nawet logistyka wyprawy terenowej wymaga planowania z zapasem.

Wygląd

Masywność to pierwsze słowo, które przychodzi na myśl. Chelicery Cyriopagopus sp. Bach Ma robią wrażenie nawet bez kontekstu; w akcji, podczas kopania, wyglądają jak narzędzia robocze, nie ozdobniki. Samica osiąga pełne rozmiary po ostatnim linieniu i od tego momentu nie rośnie już ani milimetra. To maksimum, które gatunek ma do zaoferowania, i jest to maksimum naprawdę pokaźne.

W terrarium

Cyriopagopus sp. Bach Ma potrzebuje przestrzeni przede wszystkim w głąb, nie w górę. Jeden ze sprawdzonych układów to pionowe terrarium (w okolicach 40 cm długości, 38 cm wysokości i 30 cm głębokości) położone na bok: dzięki temu uzyskuje się solidną warstwę podłoża bez konieczności kupowania szafy zamiast klatki. Torf układa się w nierówne wzgórze, grubsze po jednej stronie, cieńsze po drugiej, tak żeby imitować naturalne zbocze. Dolna wentylacja zostaje zachowana z małą rezerwą ponad powierzchnią substratu.

Podłoże musi być wyraźnie mokre. Włókno kokosowe zalewane co najmniej dwoma litrami wody, torf podpłakany, całość imitująca wilgotne zbocze w tropikach. Suche podłoże to zły pomysł przy gatunku, który w naturze kopie wyłącznie w wilgotnej ziemi.

Dekoracje są drugorzędne, ale warto je przemyśleć: duże korzenie wzdłuż zbocza, suche liście (część rozgnieciona, część lekko przykryta substratem), mech na korzeniach, ewentualnie kilka silikonowych roślin. Pająk i tak spędzi większość czasu głęboko pod powierzchnią, więc wystrój jest bardziej dla hodowcy niż dla lokatora. Wstępna norka wykopana ręcznie tuż przed wpuszczeniem pająka działa jako zaproszenie. Bach Ma szybko rozumie ideę i rozbudowuje ją na własnych warunkach.

Temperament i trudność hodowli

Cyriopagopus sp. Bach Ma nie jest dla początkujących. To zdanie warto zapisać i przykleić na wieczko terrarium. Samica przy pierwszym kontakcie natychmiast przyjmuje pozycję obronną: chelicery gotowe, odwrót wykluczony, zamiar użycia ich całkowicie realny. Przy naturalnych norach doświadczeni obserwatorzy operowali wyłącznie długim patyczkiem i zachowywali bezpieczny dystans. Przy terrariowym przekładaniu sytuacja nie jest łatwiejsza.

Miękki patyczek sprawdza się lepiej niż twardy. Pająk próbuje go chwycić i wyrzucić, co daje hodowcy kilka sekund inicjatywy. Twardy patyczek kończy się szybką ucieczką w głąb nory i udowodnieniem, że wydobycie stamtąd czegokolwiek jest bliskie niemożliwemu.

Jad Cyriopagopus sp. Bach Ma to kolejny mocny argument za tym, żeby traktować tego ptasznika z szacunkiem i rozsądnym dystansem. Gatunek zalicza się do silnie jadowitych i żaden rozsądny hodowca nie wyraża ochoty na sprawdzenie tego osobiście. Długi patyczek, spokojne ruchy i brak pośpiechu to podstawy pracy z tym okazem.

Samica po lince jest gotowa do rozrodu, a dorosły samiec to towar poszukiwany przez hodowców marzących o kopulacji. Jeśli posiadasz okaz i szukasz opcji: kolejka chętnych czeka.

Cyriopagopus sp. Bach Ma. Rodzina: Theraphosidae. Zasięg: środkowy Wietnam, Park Narodowy Bach Ma, wilgotne zbocza lasów tropikalnych do ok. 800 m n.p.m.