Cyriopagopus sp.: czarny kolos z głębin Sulawesi
Otwierasz pudełko z przesyłką i coś się w środku rusza. Małe, nerwowe, głęboko czarne. Zanim zdążysz się zastanowić, już pędzi w kierunku krawędzi. Cyriopagopus sp. "Sulawesi black" od pierwszego kontaktu daje jasno do zrozumienia, z kim masz do czynienia. To nie jest gatunek na debiut. To gatunek, który wymaga szacunku.
Skąd pochodzi ten czarny kolos
Dom Cyriopagopusa sp. "Sulawesi black" to lasy deszczowe wyspy Sulawesi (dawniej zwanej Celebes) w Indonezji, przede wszystkim jej północne regiony. Klimat tam jest wybitnie wilgotny: średnia roczna suma opadów przekracza 2000 mm, a temperatura przez cały rok oscyluje między 25 a 28 stopniami Celsjusza. Rok dzieli się na porę deszczową (od listopada do marca, z opadami sięgającymi od 250 do 450 mm miesięcznie) i suchą, której kulminacja przypada we wrześniu i przynosi zaledwie 80 mm.
Młode osobniki kryją się pod odstającą korą, w szczelinach między kamieniami, pod korzeniami lub pod warstwą suchych liści. Dorosłe przenoszą się wyżej, do dziupli na znacznych wysokościach. Gniazda tego gatunku mają zresztą zaskakującą budowę: główna gałąź posiada otwór pozwalający na wnikanie deszczu do środka, a boczne otwory odprowadzają jego nadmiar. Gotowa instalacja wodna, która pozwala utrzymać minimalną rezerwę wilgoci przez całą porę suchą.
Wygląd
Samice Cyriopagopusa sp. "Sulawesi black" należą do największych ptaszników nadrzewnych na świecie. Osiągają 9 cm długości ciała, a rozpiętość ich odnóży dochodzi do 25 cm. Samce są znacznie skromniejsze: około 4 do 5 cm ciała, wyraźnie smuklejsze i zupełnie inaczej wybarwione. Po ostatniej wylince dorosły samiec jest szary, podczas gdy dorosła samica prezentuje absolutną czerń. To właśnie od tej cechy pochodzi przydomek "black".
Młode obu płci wyglądają identycznie: mają kolor szarawy z lekko granatowym odcieniem. Dopiero z kolejnymi wylinkami ciemnieją, aż samica osiąga tę głęboką, charakterystyczną barwę. Na odwłoku widoczne są czarne pasy, a na odnóżach liczne ciemne punkty. Warto też zwrócić uwagę na stopy: mają charakterystyczne spłaszczenia z "poduszkami", które zapewniają przyczepność na gładkich, pionowych powierzchniach. Przydaje się to, gdy pająk błyskawicznie wspina się po ściankach terrarium, a przy tym gatunku jest to scenariusz jak najbardziej realny.
W terrarium
Dorosła samica potrzebuje terrarium wertykalnego o minimalnych wymiarach 30x30x40 cm (długość, szerokość, wysokość). Ze względu na nadrzewny tryb życia i ekspresową szybkość tego pająka, pojemnik powinien otwierać się od boku, najlepiej na zasadzie gilotyny. Wentylacja musi być wydajna, realizowana przez nawiercone listwy aluminiowe lub szklane płytki.
Temperatura w dzień powinna mieścić się w przedziale 25 do 28 stopni Celsjusza, nocą można pozwolić jej opaść do 20 do 22 stopni. Pająk przeżyje krótkotrwałe spadki do 17 stopni, ale wolniejszy metabolizm oznacza wtedy dłuższe dojrzewanie. Wilgotność utrzymuj na poziomie 80 do 90 procent, co odpowiada warunkom pory deszczowej na Sulawesi.
W kwestii żywienia: w naturze ten pająk nie ogranicza się do bezkręgowców. Duże samice potrafią polować na małe nadrzewne kręgowce, w tym mniejsze ptaki i jaszczurki. W terrarium w roli pokarmu sprawdzają się świerszcze i patyczaki, przy czym warto pamiętać, że zbyt małe ofiary po prostu nie wystarczą. Jeśli pająk wygląda na niedożywionego, szukaj większej zdobyczy. Sam gatunek bunkruje się w norze przed wylinką, po wylince, przed złożeniem kokonu i w trakcie jego pilnowania. Długie nieobecności są normą, a nie powodem do niepokoju.
Temperament i trudność hodowli
Tutaj nie ma miejsca na niedomówienia: to gatunek dla doświadczonych hodowców. Cyriopagopus sp. "Sulawesi black" jest silnie defensywny i bez wahania atakuje. Gdy poczuje się zagrożony, cofa się głęboko do nory, ale wcześniej wysyła wyraźny sygnał ostrzegawczy: uderzenie przednią parą odnóży. Jeśli to nie skutkuje, następuje ukąszenie.
Jad tego gatunku jest uznawany za silny: może powodować skurcze, drżenie i bóle mięśni utrzymujące się nawet kilkanaście dni. Przy zachowaniu podstawowych zasad bezpieczeństwa ryzyko ukąszenia jest niskie, ale zdecydowanie nie warto go lekceważyć.
Samice żyją długo: szacunkowo 15 do 20 lat. Samce po ostatniej wylince mają przed sobą zaledwie około roku. Rozmnażanie nie jest proste, dorosłe pary trudno skompletować, a samica nierzadko zjada samca tuż po kopulacji, co paradoksalnie bywa oznaką sukcesu. Kokon zawiera od 100 do 150 jajeczek. Bezpośrednio po własnej wylince samica nie jest gotowa do rozrodu.
Cyriopagopus sp. "Sulawesi black" to gatunek, który nie wybacza braku przygotowania. Ale jeśli masz za sobą kilka mniej wymagających ptaszników i szukasz czegoś, co robi wrażenie przy każdym otwarciu terrarium, ten czarny kolos z Sulawesi trudno przebić.
Cyriopagopus sp. "Sulawesi black". Rodzina: Theraphosidae. Zasięg: północne Sulawesi (Indonezja).