Są gatunki, które wyglądają tak samo przez całe życie. I są takie jak Ephebopus rufescens, które jako młode zachwycają bogactwem barw, by w dorosłości zmienić się nie do poznania. To jeden z tych pająków, przy których hodowcy mówią z rozrzewnieniem: "jak on był mały, to był taki śliczny...". Ale nie myślcie, że dorosły jest nudny. Fioletowy odblask odwłoka w odpowiednim świetle potrafi naprawdę zrobić wrażenie.

Skąd pochodzi i kim jest?

Ephebopus rufescens pochodzi z Ameryki Południowej i należy do rodzaju Ephebopus, w którym znajdziemy też dobrze znane hodowcom gatunki jak E. murinus czy barwny E. cyanognathus. W anglojęzycznym świecie funkcjonuje pod kilkoma nazwami zwyczajowymi: Skeleton Tarantula, Yellow Knee Skeleton lub Red Skeleton Tarantula. W polskiej hodowlaności nie przyjął się żaden ugruntowany odpowiednik, choć "szkieletowy ptasznik" samo się narzuca.

Ciekawa jest jego przynależność ekologiczna. Zaklasyfikowanie go jako gatunku nadrzewnego albo podziemnego wcale nie jest proste, bo w naturze zasiedla zarówno opuszczone dziuple po ptakach, jak i podziemne korytarze. Ta rzadka elastyczność w terrarium przekłada się na pewną swobodę przy aranżacji.

Wygląd

Tu zaczyna się najciekawsza część opowieści o tym gatunku, bo E. rufescens zmienia się wraz z wiekiem naprawdę dramatycznie.

Małe osobniki są efektowne. Odwłok mają zielono-żółto-czarny, karapaks czarny ze złocistą plamką pośrodku, a nogi ciemne z wyjątkiem ostatniej pary, która wyróżnia się różowym kolorem. Całość robi wrażenie pająka z zupełnie innej bajki niż to, co zobaczymy po kilku wylinkach. Dorosły osobnik jest bowiem ciemnobrązowy, z żółto-białymi paskami na kończynach i odwłokiem połyskującym na fioletowo. Karapaks błyszczy lekko złotawo, a na kolanach widać pasy przypominające wzór spokrewnionego E. murinus.

Rozmiarowo to średni ptasznik. Samica dorasta do około 5 cm długości ciała, przy rozpiętości odnóży sięgającej 12-14 cm. Samce są mniejsze, jaśniejsze, mają bardziej owłosiony i rudobrązowy odwłok, długie nogi oraz haczyki na pierwszej parze odnóży. Dojrzałych samców można rozpoznać też po bulbusach na nogogłaszczkach. Płeć można określać już u niedorosłych osobników na podstawie budowy szczeliny płciowej lub analizy wylinki pod kątem obecności spermateki.

W terrarium

Terrarium dla dorosłego osobnika nie musi być wielkie. Wymiary 20 na 20 cm podłogi i 30 cm wysokości w zupełności wystarczą. Pająk potrzebuje możliwości kopania i chowania się, więc głęboka warstwa podłoża jest absolutnym priorytetem. Kokos, ziemia ogrodnicza bez nawozów, ewentualnie mieszanka kilku substratów: cokolwiek utrzyma kształt nory i dobrze zatrzyma wilgoć.

Wilgotność powinna się utrzymywać w okolicach 70-80%. Można to osiągać przez regularne podlewanie jednej strony terrarium i pozostawienie drugiej do wyschnięcia, albo przez przykrywanie części siatki wentylacyjnej. Temperatura w ciągu dnia powinna wynosić 23-25°C, nocą może spokojnie spaść do 20-22°C. Bez dramatycznych skoków, bez przegrzewania, spokojny rytm dobowy.

Żywienie nie odbiega od standardu dla ptaszników tej wielkości. Świerszcze, karaczany, mączniki: wszystko, co mieści się w możliwościach pająka i ma rozmiar mniej więcej taki jak jego odwłok. Młode osobniki karmimy częściej, dorosłe co tydzień lub dwa tygodnie.

Temperament i trudność hodowli

I tu dochodzimy do miejsca, gdzie E. rufescens pokazuje, że nie jest pająkiem dla każdego. Gatunek ten jest znany ze sporej szybkości i wyraźnej skoczności. Przy wszelkich interwencjach w terrarium: karmieniu, sprzątaniu, podmiance wody, trzeba zachować czujność. To nie ptasznik, który siedzi i czeka. To pająk, który potrafi w ułamku sekundy zmienić pozycję i pojawić się tam, gdzie wcale się go nie spodziewaliśmy.

Z tego powodu E. rufescens nie jest polecany jako pierwszy pająk. Dobrze, jeśli hodowca ma już za sobą kontakt z bardziej żywiołowymi gatunkami, szczególnie nadrzewnymi. Mimo temperamentu jad tego gatunku nie jest silny, choć spokojnie należy go traktować z szacunkiem należnym każdemu ptasznikowi.

Jeśli chodzi o rozmnażanie, trudność oceniana jest jako średnia. Samica zazwyczaj nie jest agresywna wobec samca, co ułatwia kopulację. Problemem bywa jednak skompletowanie pary, bo gatunek jest rzadki w hodowlach i coraz trudniej go zdobyć. Kokon pojawia się najczęściej po 8-10 tygodniach od kopulacji i zawiera zazwyczaj nie więcej niż 170 jaj. Nimfy wylęgają się po kilku tygodniach.

Samice żyją długo i dochodzą do około 15 lat. Samce po ostatnim linieniu mają przed sobą jeszcze mniej więcej rok życia, co jest standardem dla rodzaju.

Ephebopus rufescens. Rodzina: Theraphosidae. Zasięg: Ameryka Południowa.