Wyobraź sobie nocny trekking w górach Tajlandii, na wysokości ponad tysiąca metrów. Latarka oświetla ściółkę leśną, a z dziury w ziemi patrzy na ciebie coś fioletowego, aksamitnego i absolutnie nieruchomego. Nie ucieka, nie drży, po prostu jest. Tak wygląda pierwsze spotkanie z Heteropoda tetrica i, szczerze mówiąc, trudno je potem zapomnieć.

Kto to jest i skąd pochodzi

Heteropoda tetrica należy do rodziny Sparassidae, czyli pająków płaskich (nie mylić z krzyżakami, bo to zupełnie różne światy). Gatunek pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej: spotkasz go przede wszystkim w Tajlandii, w rejonach Chiang Mai i Chiang Rai, ale też w niższych partiach Parku Narodowego Tam Đảo w Wietnamie. Charakterystyczne jest to, że tetrica wyraźnie preferuje górski las. Populacje z okolic Doi Suthep żyją na wysokości od 1250 do nawet 1570 metrów nad poziomem morza, w mieszanym lesie iglasto-liściastym, w warunkach chłodniejszych i bardziej wilgotnych niż typowe tropikalne niziny. To odróżnia ją od wielu krewniaczek z rodzaju.

Co ciekawe, w swoim środowisku tetrica nie jest żadną rzadkością. Podczas jednej nocnej wędrówki można natrafić na kilka osobników, zarówno samce, jak i samice. Gatunek jest aktywny wyłącznie nocą i kryje się w starannie dobranych dziennych kryjówkach: dziurach w ziemi, dziuplach drzew i pod zwałami liści na ściółce leśnej.

Wygląd

Tutaj zaczyna się coś naprawdę wyjątkowego. Heteropoda tetrica to jeden z tych gatunków, które rozbijają w drobny mak stereotyp "nudnego brązowego pająka".

Ciało pokrywa gęste, aksamitne owłosienie w barwie fioletowo-brązowej, przy czym fiolet i brąz są wyraźnie odseparowane na odnóżach: nie mieszają się, tworzą czytelne strefy kolorystyczne. Karapaks ma żółtawe przebarwienia kontrastujące z ciemną tonacją reszty ciała. Całość sprawia wrażenie, jakby ktoś wziął purpurę i plusz i zrobił z nich pająka.

Dymorfizm płciowy jest silny i bardzo czytelny. Samica jest masywna, jednolita w ubarwieniu, mrocznie elegancka, z rozstawem nóg sięgającym około 10 centymetrów. Samiec jest wyraźnie bardziej jaskrawy i nakrapiany, a jego nogi są proporcjonalnie dłuższe (w rodzaju Heteropoda to reguła). Rozstaw nóg samca sięga od 10 do nawet 12 centymetrów: imponujący, choć wciąż wyraźnie mniejszy od legendarnej Heteropoda maxima, z którą bywa porównywana.

Na dokładkę warto wiedzieć, że w terenie obserwowano osobniki różniące się znacząco wyglądem. Jedne miały kremowo-białe zabarwienie z intensywnymi, symetrycznymi czarnymi plamkami na udach (podobno jeden z najpiękniejszych widoków wśród wszystkich napotkanych Heteropod), inne były wyraźnie pomarańczowe. Czy to formy barwne jednego gatunku, czy różne gatunki pod wspólną nazwą, to pytanie dla systematyków. Jedno jest pewne: biały osobnik z czarnymi plamkami robi wrażenie na każdym, kto go zobaczy.

W terrarium

Heteropoda tetrica to gatunek naziemno-norowy, aktywny nocą. W naturze kluczową rolę odgrywa możliwość ukrycia się i wydrążenia kryjówki. W terrarium powinna znaleźć się odpowiednia warstwa podłoża do kopania oraz elementy naziemne: kawałek kory oparty pod kątem, liście, dziupla lub podobna struktura. Pająk musi mieć gdzie się schować na dzień.

Gatunek pochodzi z górskiego lasu na wysokości ponad 1000 metrów, gdzie warunki są wyraźnie chłodniejsze niż w tropikalnej nizinie. Dobrze sprawdzi się umiarkowana temperatura bez przegrzewania. Wilgotność powinna być zaznaczona wyraźnie: las iglasto-liściasty na 1500 metrach to środowisko raczej wilgotne, choć zróżnicowane. Regularne spryskiwanie części terrarium przy zachowaniu suchego kąta to rozsądne podejście.

Żywienie jak u większości Sparassidae: świerszcze, karaczany, inne owady odpowiedniej wielkości. Pająk aktywny nocą, więc podawanie pokarmu wieczorem ma sens.

Temperament i trudność hodowli

I tu niespodzianka, miła dla hodowcy. Samica obserwowana w terenie zachowywała się wyjątkowo spokojnie: stała nieruchomo mimo bliskiej obecności człowieka ze światłem, bez żadnej reakcji na zakłócenie. Nic nie wskazuje na gatunek szczególnie skłonny do płochliwości czy agresji.

Ten spokojny temperament to wyraźny plus z hodowlanego punktu widzenia. Sparassidae bywają ekspresowo szybkie i nerwowe, a tetrica wydaje się należeć do spokojniejszych reprezentantów rodzaju. Warto jednak pamiętać, że to duży pająk z rodziny słynącej z błyskawicznych ucieczek: otwieranie terrarium zawsze wymaga uwagi i szacunku dla możliwości podopiecznego.

Trudność hodowli plasuje się w średniej półce. Wymaga właściwego terrarium z możliwością kopania, chłodniejszych temperatur niż standardowe "azjatyckie" ustawienia i odpowiedniej wilgotności. Dla kogoś, kto miał już inne Sparassidae lub gatunki naziemno-norowe, tetrica powinna być wdzięcznym podopiecznym. Dla zupełnego początkującego: warto najpierw nabrać trochę doświadczenia z łatwiejszymi gatunkami, zanim sięgnie się po tę fioletową damę z gór.

Heteropoda tetrica. Rodzina: Sparassidae. Zasięg: Tajlandia (okolice Chiang Mai, Chiang Rai), Wietnam (Park Narodowy Tam Đảo); lasy górskie na wysokości 1250–1570 m n.p.m.