Skieruj latarkę w nocną dżunglę Wietnamu, a rozbłysną dziesiątki par oczu naraz, w każdym możliwym kierunku. Na pniach, na liściach, na skalnych ścianach jaskiniowych tuneli, a nawet na koszykach przy wodospadzie. Widok Heteropoda venatoria nie zwiastuje absolutnie nic niezwykłego, bo one są dosłownie wszędzie. A mimo to za każdym razem, gdy ta aksamitna sylwetka pojawia się nagle w kręgu latarki, serce na chwilę przyspiesza.

Skąd pochodzi

Heteropoda venatoria to gatunek kosmopolityczny zasiedlający rozległe obszary klimatu tropikalnego i subtropikalnego na całym świecie. W Azji Południowo-Wschodniej jest jednym z najpospolitszych nocnych pająków jakie spotykamy. Obserwowano ją w parkach narodowych rozsianych po całym Wietnamie: od lasów bambusowych i tropikalnych wąwozów Chu Mom Ray oraz Cuc Phuong, przez iglaste stoki Vu Quang, aż po skalisto-jaskiniowe tunele Ninh Binh, gdzie osobniki siedziały dosłownie jedna na drugiej, a oczy błyszczały w każdym kierunku. Pojawia się też w wilgotnych wąwozach północnej Tajlandii. Gatunek chętnie zasiedla zacienione miejsca w pobliżu skupisk ludzkich, co czyni go prawdopodobnie jednym z tych pająków, który zagląda do domów częściej niż nam się wydaje.

Wygląd

Charakterystyczna sylwetka H. venatoria to spłaszczone ciało z szerokim głowotułowiem i odnóżami układanymi w specyficzny, zakrzywiony sposób typowy dla całej rodziny Sparassidae. Samica dorasta do około 3 cm długości ciała, z odnóżami zajmuje 7 do 8 cm. Samiec jest smuklejszy, ma mniejsze ciało (do 2,5 cm), ale odnóża wyraźnie dłuższe, osiągające 9 do 10 cm rozpiętości. Ta budowa zapewnia samcom szybkość i zwinność, co ma spore znaczenie w hodowli, gdy nieostrożny hodowca trzyma go razem z samicą o podobnych rozmiarach.

Ubarwienie to prawdziwa loteria i właśnie to zaskakuje najbardziej. Młode osobniki są brązowoszare. Z wiekiem samice przyjmują barwy brązowe z żółtym lub kremowym paskiem nad chelicerami, który jest cechą diagnostyczną całego gatunku, niezależnie od pozostałego ubarwienia. Samce natomiast jaśnieją do odcieni szarosiwych. Na tym różnorodność się nie kończy: spotyka się osobniki z trójkątnym wzorkiem na odwłoku, z czarnymi akcentami na nogach, z kropkami, ze złotymi refleksami, a nawet całkowicie kremowe, pozbawione wyraźniejszych ornamentów. Aksamitna faktura ciała nadaje każdemu z tych wariantów swoisty charakter, a w odpowiednim świetle ciało pająka opalizuje wielobarwnie. Bez odbitego światła oczu nocą H. venatoria jest praktycznie niemożliwa do zlokalizowania w roślinności.

W terrarium

Dorosły osobnik nie potrzebuje wiele miejsca. Wystarczy pojemnik o wymiarach około 20x20x25 cm. Jako wystrój sprawdzą się pochyło ustawione kawałki kory, suche liście i grube gałęzie, do tego kilka zacienionych kryjówek, bo właśnie w takich miejscach Heteropoda spędza dzień. Ściany terrarium nie wymagają pokrywania korkiem, pająk bez trudu porusza się po szkle. Warto natomiast zadbać o wolną przestrzeń przy suficie, bo wylinki przebiegają w pozycji zwisającej na pajęczynie, w najwyższym punkcie pojemnika. Kora powinna być wyraźnie dłuższa od samego pająka, żeby nie zablokował się przy lince o podłoże.

Na podłoże najlepiej sprawdza się włókno kokosowe, ewentualnie z dodatkiem torfu i piasku. Miski z wodą nie są potrzebne: wystarczającą ilość płynów pająk pobiera z pokarmu, a młode osobniki mogłyby się w miseczce utopić. Zamiast tego warto regularnie zwilżać jedną część podłoża.

Temperatura optymalna wynosi 24 do 26°C w dzień, nocą może spokojnie spaść do 20 do 22°C. Wilgotność najlepiej utrzymywać w granicach 60 do 70%, przy czym gatunek toleruje spore odchylenia w obie strony. Historia o podrostku, który po miesięcznej ucieczce spod łóżka wrócił żywy i zdrowy, mówi sama za siebie.

Żywienie to czysta przyjemność. Dla maluchów muszki owocówki i wylęg świerszcza. Dla starszych osobników w ruch idą świerszcze, muchy, ćmy i małe karaczany. Polowania na latające ofiary są jednym z najbardziej widowiskowych wydarzeń w małym terrarium, bo H. venatoria jest aktywnym myśliwym polującym bez sieci, łącząc zasadzkę z bezpośrednim pościgiem.

Temperament i trudność hodowli

Agresja wobec człowieka praktycznie nie istnieje. Zagrożenie? Natychmiastowa ucieczka, zanim zdążysz podnieść aparat. Prędkość jest głównym wyzwaniem w hodowli: pająk jest niegroźny, ale otwarcie terrarium potrafi dostarczyć emocji. Jad Sparassidae jest słaby, ewentualne ukąszenie skończy się co najwyżej na zaczerwienieniu i swędzeniu, do samego ukąszenia zaś dochodzi niezwykle rzadko.

Rozmnażanie przebiega łatwo i szybko. Dorosła para może mieszkać razem pod warunkiem regularnego karmienia, kanibalizm zanika u dorosłych osobników. Po kopulacji samica składa kokon w ciągu 1,5 do 3 tygodni, nosi go ze sobą i broni. W kokonie mieści się blisko 200 jaj, po 3 do 4 tygodniach wykluwają się w pełni samodzielne młode. Dorosłość samce osiągają w około 8 do 10 miesięcy, samice nieco później.

Niestety gatunek nie należy do długowiecznych. Samice żyją około 2 do 2,5 roku, samce nieco krócej. Intensywna aktywność rozrodcza wyraźnie skraca życie samic. Krótkie życie rekompensuje jednak łatwość i tempo, z jakim kolejne pokolenie pojawia się w hodowlani. Dla kogoś szukającego pierwszego nadrzewnego, szybkiego pająka, który uczy pokory przy otwieraniu terrarium, H. venatoria jest wyborem niemal idealnym.

Heteropoda venatoria. Rodzina: Sparassidae (pogońcowate). Zasięg: tropikalna i subtropikalna Azja Południowo-Wschodnia (m.in. Wietnam, Tajlandia) oraz inne regiony tropikalne i subtropikalne świata.