Wyobraź sobie, że chodzisz nocą po parku narodowym w Wietnamie i latarka wyrywa z ciemności dziesiątki par lśniących oczu. Większość to Lycosa tarantula, które dosłownie zalewają teren po zmierzchu. Ale gdzieś wśród nich siedzi nieco ciemniejsza, nieśmialsza postać, która patrzy na ciebie ze spokojem kogoś, kto wie, że jest tu oryginałem. To Hogna: gatunek, od którego cały pająkowy świat pożyczył legendarne imię.

Kto to jest i skąd pochodzi

Hogna należy do rodziny pogońcowatych (Lycosidae), czyli tych samych pająków co wilkopająki i Lycosa tarantula. Nie jest jednak przypadkową krewną: to właśnie Hogna radiata była przez wieki tym, co Europejczycy rozumieli pod słowem «tarantula». Nazwa przetrwała, tyle że z czasem przyklejono ją do zupełnie innych zwierząt. Hogna może mieć do tego spory żal.

Zasięg tego pająka robi wrażenie swoją rozległością. Na bułgarskim wybrzeżu chowa się pod kamieniami na suchych, otwartych terenach przy plaży, czasem w towarzystwie mrówek z rodzaju Messor. W Tunezji wybiera kamieniste i skaliste biotopy, nocą wychodzi na łowy, a za schronienie służą jej nory i szczeliny skalne. Jeden okaz trafił się obserwatorowi podczas nocnej wycieczki w okolicach parku narodowego w rejonie Phú Lương w Wietnamie, gdzie siedział wprost na korze drzewa. Trzy kontynenty, różne klimaty, jeden styl życia: wyjść nocą i polować.

Wygląd

Obok Lycosa tarantula Hogna wypada... przeciętnie, i to właściwie celowo. Jest od niej bardziej brązowa, wzór na odwłoku mały i mało wyraźny. Karapaks ciemny, bez białej obwódki charakterystycznej dla bliższej krewnej. Spód ciała jednolity: żadnych białych plam, żadnych czerwonych akcentów. Jeden z obserwatorów ujął to wprost: «zwykły pająk, nic specjalnego». W terenie ta skromność staje się wręcz głównym kluczem do identyfikacji, bo z góry oba gatunki wyglądają bardzo podobnie. Dopiero spojrzenie od spodu rozstrzyga wątpliwości: Lycosa tarantula ma imponująco ubarwiony brzuch, Hogna nie ma nic do pokazania.

Wielkością nie ustępuje swojej bardziej kolorowej krewnej, mierząc około 4 cm z nogami. Nogi są prążkowane, a gniazdo, jeśli w ogóle je buduje, sklecone ze zlepku różnych materiałów. To, co z wyglądu wydaje się skromne, nabiera jednak charakteru u dorosłych osobników: nogogłaszczki przybierają fantastyczny żółty kolor, szczególnie efektowny u samic.

W terrarium

Hogna prawdopodobnie nie jest zapalonym kopaczem. Znalezione okazy siedziały bezpośrednio pod kamieniami, bez żadnej wykrywalnej nory w pobliżu. Jedna z samic nosiła wyjątkowo liczną miotę młodych na odwłoku (autor określił ich ilość jako przechodzącą ludzkie pojęcie) i też nie miała nory: po prostu siedziała pod kamieniem, bez żadnej budowli ochronnej. Dla hodowcy oznacza to jasny sygnał: zapewnij kryjówkę w postaci kory lub płaskiego kamienia, a o norę się nie martw.

Żywienie to żaden problem. Hogna nigdy nie odmawia pożywienia, a karaczany znikają bez zbędnych negocjacji. Ten pająk poluje przede wszystkim wzrokiem, a nie przez wyczuwanie drgań podłoża, jak robi to większość ptaszników. Kiedy karaczan ląduje za pająkiem, Hogna potrzebuje chwili na zlokalizowanie ofiary, ale gdy już ją namierzy, atak jest zadziwiająco szybki. Oglądany w zwolnionym tempie robi naprawdę wrażenie.

Temperament i trudność hodowli

Tu bez owijania w bawełnę: Hogna to bardzo szybki pająk. Jeden z obserwatorów podsumował to jednym zdaniem: teleportuje się i cały czas ucieka. Nocna aktywność jest konsekwentna i intensywna, po zmierzchu wychodzi w niebotycznych ilościach. Obserwator, który znalazł okaz na bułgarskim wybrzeżu, stwierdził, że mimo iż pająk wydawał się zapłodniony i wyglądał ciekawie, zdecydował się go nie zabierać do Polski. Bez dodatkowego komentarza, ale wymownie.

Dla kogoś z doświadczeniem w trzymaniu szybkich naziemnych pogońcowatych Hogna nie powinna być wyzwaniem nie do pokonania. Dla kogoś z pierwszym terrarium lepiej zacząć od czegoś spokojniejszego. Ten pająk potrafi zniknąć przy otwartym wieczku, zanim zdążysz mrugnąć.

Jeśli jednak masz już pewną rękę i cierpliwość do nocnych obserwacji, Hogna odwdzięczy się fascynującym zachowaniem łowieckim, żółtymi nogogłaszczkami i dreszczem świadomości, że trzymasz w terrarium pierwowzór samej tarantuli.

Hogna sp. Rodzina: Lycosidae (pogońcowate). Zasięg: Europa (Bułgaria), Afryka Północna (Tunezja), Azja (Wietnam).