Otwierasz wieko terrarium i w ułamku sekundy zdajesz sobie sprawę, że ten pająk w ogóle nie zamierza czekać. Wylatuje jak pocisk. Hodowcy nazywają go "czołgiem" (ang. tank spider), ale w ruchu jest zaskakująco szybki jak na swój rozmiar. Witaj w towarzystwie Hysterocrates gigas, jednego z największych i najbardziej efektownych ptaszników Afryki.

Skąd przybywa ten kameruński gigant

Hysterocrates gigas pochodzi z zachodniej Afryki. Jego naturalny zasięg obejmuje Kamerun, Kongo, Gabon, Gwineę oraz Zair. Żyje w klimacie tropikalnym i subtropikalnym, głównie w lasach deszczowych i ich sąsiedztwie. W terenie szuka miejsc nadrzecznych, wilgotnych i ciepłych, gdzie może kopać rozległe korytarze głębokie nawet na metr. Nie jest pająkiem, który czeka na przypadkowe spotkanie. On konstruuje swoje podziemne królestwo i stamtąd zarządza terytorium.

Angielska nazwa to Cameroon Baboon lub Giant Baboon Spider. W hodowlach jest jednym z popularniejszych afrykańskich gatunków podziemnych, choć ta popularność ma swoje konsekwencje, o których za chwilę.

Wygląd

Trudno go z czymkolwiek pomylić. Samica wyrasta do około 10 cm samego ciała, z rozpostartymi odnóżami osiąga około 19 cm rozpiętości. Samce są wyraźnie mniejsze i smuklejsze, kończą wzrost na mniej więcej 6 cm ciała. Budowę mają wyjątkowo masywną: grube, mocne nogi, podłużny odwłok typowy dla pająków podziemnych, a ostatnia para odnóży jest zauważalnie bardziej rozbudowana od pozostałych. Właśnie te nogi służą do kopania i to one robią wrażenie jako pierwsze.

Kolor zależy od etapu cyklu linienia. Świeżo po wylince H. gigas jest czarny i aksamitny. Z czasem nabiera odcieni czerwono-brunatnych. Dorosłe samice są zazwyczaj ciemniejsze, niemal czarne, samce mają barwę brązową lub ciemnobrązową. Całe ciało pokryte jest krótkimi, miękkimi włoskami, które nadają mu aksamitny wygląd ze sporadycznie dłuższymi włoskami na nogach.

Warto wiedzieć, że H. gigas był dawniej nierozróżniany od Hysterocrates hercules. To ważna informacja dla każdego, kto rozważa zakup: w obiegu hodowlanym krążą niemal na pewno hybrydy obu gatunków. Czysty gatunek to towar wyłącznie od potwierdzonego odłowu z natury, z dokumentacją. Hybrydy rozmnażają się bez problemów, jednak nazwy na metkach pojemników należy traktować z odrobiną dystansu.

W terrarium

Ten pająk kopie. To nie opcja, to konieczność. Jeśli uniemożliwisz mu budowę nory, zacznie zachowywać się agresywniej, przestanie jeść, a w skrajnym przypadku skończy się to tragicznie. Dlatego terrarium musi przede wszystkim oferować odpowiednią głębokość podłoża: minimum 20 cm, w praktyce lepiej 30 cm lub więcej.

Podłoże sprawdza się w postaci mieszanki torfu z wermikulitem albo włókna kokosowego. Ziemia ogrodowa też działa, pod warunkiem że nie zawiera nawozów ani środków owadobójczych. Całość powinna być wilgotna przez cały czas, szczególnie w głębszych warstwach, ale bez przesady. Nie chodzi o tworzenie podziemnych rzek, bo można pająka utopić. Wilgotność w okolicach 70-85% to cel, do którego należy dążyć. Powierzchniowa warstwa podłoża może od czasu do czasu lekko podsychać.

Temperatura dzienna powinna wynosić 25-28°C, w nocy może spaść do 22-24°C. Dno terrarium warto izolować, na przykład cienką warstwą styropianu, żeby uniknąć zimnego podmuchu od dołu.

Miseczka z wodą jest obowiązkowa. H. gigas nie tylko pije, ale potrafi się kąpać, a według obserwacji hodowców potrafi nawet nurkować, co w świecie ptaszników jest prawdziwą rzadkością. Terrarium z niewielkim akwenem? Bardzo możliwe, że pająk skorzysta chętniej, niż by się spodziewać.

Nora często ma kilka wyjść, więc przy każdej interwencji warto być czujnym: nie zawsze wiadomo, z której strony zjawi się lokator.

Temperament i trudność hodowli

Hysterocrates gigas to gatunek dla doświadczonych hodowców. Nie dlatego, że jest trudny w utrzymaniu, ale dlatego, że jest szybki, mocno jadowity i nie waha się atakować. Poza norą, czując zagrożenie, nie ucieka. Atakuje. Zdarzają się osobniki, które robią to bez wyraźnej prowokacji.

W środku nory zachowanie jest równie zdecydowane: aktywnie broni swojego korytarza, a przy otwieraniu pojemnika potrafi po prostu wystrzelić na zewnątrz. Jeśli jesteś spokojny, skupiony i nie planujesz improwizować, to jest to gatunek do obsługi. Dla kogoś dopiero zaczynającego przygodę z ptasznikami lepiej zacząć od czegoś mniej intensywnego.

Samica może żyć nawet 15-16 lat i w tym czasie złożyć wiele kokonów. Jeden kokon może zawierać od 150 do ponad 400 młodych, a kształtem przypomina idealną kulę lub jajko. To cecha charakterystyczna tego gatunku. Rozmnażanie nie jest proste: samiec często ginie po kopulacji, samica agresywnie broni złożonego kokonu i trzeba go odbierać przy pomocy dwóch pęset. Efekt jest jednak spektakularny: wysoka skuteczność lęgów i setki maluchów wychodzących jako nimfy drugiego stadium.

Na koniec ciekawostka, o której mało kto wie: H. gigas posiada narządy strydulacyjne i przy silnym niepokoju potrafi wydawać dźwięk przypominający tykanie. Kopie, nurkuje i wydaje dźwięki. Naprawdę niezwykły lokator.

Hysterocrates gigas. Rodzina: Theraphosidae. Zasięg: zachodnia Afryka (Kamerun, Kongo, Gabon, Gwinea, Zair).