Wyobraź sobie, że otwierasz terrarium i widzisz samicę, która wygląda, jakby cała pokryta była ruchomą, żywą masą. Setki maleńkich pajączków siedzą na jej odwłoku, każdy wielkości ziarnka piasku, każdy z miniaturowymi oczkami wpatrzonymi w świat. To nie scena z horroru, to macierzyństwo w wykonaniu Lycosa praegrandis, zwanej potocznie tarantulą właściwą. I zanim ktoś zapyta: nie, to nie ptasznik. To coś zupełnie innego.

Skąd pochodzi i czym jest

Lycosa praegrandis należy do rodziny Lycosidae, czyli pogońcowatych, i jest jednym z najszerzej rozpowszechnionych dużych pająków w tej części świata. Jej zasięg rozciąga się od wschodnich krańców Półwyspu Bałkańskiego, przez Grecję, Bułgarię, Ukrainę i Turcję, aż po północną Afrykę, Kaukaz, Iran i głębiej w Azję Centralną, sięgając Kazachstanu i Uzbekistanu. W hodowli najłatwiej trafić na okazy z Grecji (popularne są osobniki z Rodos i Peloponezu) lub z Ukrainy, a między tymi populacjami widać wyraźne różnice w wybarwieniu.

W naturze gatunek ten zasiedla suche, otwarte tereny: stepy, kamieniste zbocza, erozyjne formacje skalne, a nawet stoki górskie do 1500 metrów nad poziomem morza. Lubi też tereny ruderalne, opuszczone zabudowania, obrzeża miast. Mieszka w pionowych norach, które własnoręcznie kopie i umacnia, wplatając w ich ściany suche trawy i inne elementy podłoża.

Wygląd

Dorosła samica osiąga do 29 mm ciała, a rozpiętość odnóży sięga około 5 cm. Samiec jest nieco mniejszy (do 20 mm) i wyraźnie szczuplejszy, z charakterystycznie zgrubiałymi nogogłaszczkami i widocznymi bulbusami.

Kolorystyka skupia się wokół szarości, czerni i beżu z jaskrawymi akcentami: pomarańczowymi lub żółtymi przebłyskami na spodzie odwłoka, szczególnie wokół epigyne i kądziołków przędnych. Populacje ukraińskie bywają grafitowo ciemne, greckie wyraźnie jaśniejsze, niemal srebrzystobiałe, a okazy z Tunezji potrafią mieć odnóża o delikatnym metalicznym, srebrzystym połysku. Na karapaksie widnieje charakterystyczny wzór przypominający tarczę z jasną obwódką i półksiężycowatymi elementami w centrum, a na odwłoku szereg kształtów zbliżonych do liter V i Y.

To, co naprawdę wyróżnia tego pająka, to oczy. Lycosidae mają układ oczu pozwalający widzieć niemal w zakresie 360 stopni: duże tylne oczy środkowe (PME) odpowiadają za imponującą głębię widzenia, a frontalne rzędy uzupełniają obraz z przodu. Efekt jest taki, że pająk sprawia wrażenie, jakby patrzył na ciebie z pełną świadomością twojej obecności.

W terrarium

Dla dorosłej samicy odpowiednie będzie terrarium o podstawie minimum 30x40 cm i wysokości co najmniej 40 cm, z których 20 cm powinno być wypełnione podłożem. Gatunek jest norujący, więc substrat to podstawa. Najlepsza mieszanka to około 40% gliny, 20% piasku, 20% torfu oraz dodatki brylaste (keramzyt, wermikulit) i organiczne (suche liście, kora, patyki). Takie podłoże pozwala pająkowi samodzielnie uformować i wzmocnić norę, co robi z zadziwiającą precyzją, budując przy wejściu charakterystyczny kołnierzyk ze ściółki.

Temperatura latem wynosi 23 do 30 stopni w ciągu dnia, zimą spada do 10 do 20 stopni całodobowo. W sezonie zimowym warto ograniczyć doświetlanie i podawanie pokarmu, a zwiększyć wilgotność. Latem środowisko utrzymujemy suche: spryskujemy terrarium raz na 4 do 5 dni. W okresach przejściowych co 2 do 3 dni. W kącie stoi stała miseczka z wodą. Podłoże powinno być wilgotne głęboko, suche przy powierzchni, co odzwierciedla naturalne warunki stepowe.

Żywienie jest proste: owady karmowe dopasowane do wielkości pająka, z jak największą różnorodnością. Latem karmić obficiej, zimą ograniczyć lub całkowicie zaprzestać. Maluchy na stadiu L3 do L4 jadają wylęg świerszcza bananowego lub muszki owocowe.

Temperament i trudność hodowli

Lycosa praegrandis to nie pająk do pogłaskania. W swojej norze broni się zaciekle i nie ukrywa irytacji. Jad jest słaby i dla zdrowego człowieka niezagrażający, ale same chelicery są duże i masywne, więc mechaniczne ugryzienie może naprawdę boleć. Hodowca powinien zachować respekt.

Jednocześnie gatunek nie wspina się po gładkich ściankach terrarium, co znacząco ułatwia obsługę. Młode osobniki (L3 do L4, poniżej 1 cm) są bardzo ruchliwe, biegają po całym pojemniku, polują aktywnie i nie trzymają się jednego miejsca. Norka z kołnierzem pojawia się dopiero po przekroczeniu 1 cm długości ciała.

Rozmnażanie przy zapewnieniu sezonowości jest zaskakująco bezproblemowe. Kopulacja trwa od kilku minut do kilku godzin, samica nosi kokon pod odwłokiem przez 4 do 6 tygodni, a z jednego kokonu wychodzi nawet około 200 młodych. Samice żyją około 3 lat, samce około 2 lat, zdecydowanie krócej niż ptaszniki.

Dla hodowcy szukającego czegoś innego niż kolejny ptasznik, Lycosa praegrandis to gatunek z charakterem, piękną biologią i hodowlaną satysfakcją w rozsądnej cenie.

Lycosa praegrandis. Rodzina: Lycosidae (pogońcowate). Zasięg: Europa południowa i wschodnia, Bliski Wschód, Azja Centralna, północna Afryka.