Pterinochilus chordatus: ogień z okolic Kilimandżaro
Wyobraź sobie ptasznika, który aktywnie puka w wieczko pojemnika, jakby chciał wyjść i pogadać z tobą twarzą w twarz. Tyle że to nie będzie miła pogawędka. Pterinochilus chordatus, bo o nim mowa, należy do tych gatunków, które od razu dają znać, kto tu rządzi. Angielska nazwa "Killimanjaro mustard baboon spider" brzmi może trochę komicznie, ale pająk jest śmiertelnie poważny.
Skąd pochodzi ten wojownik
P. chordatus zamieszkuje wschodnią i środkową Afrykę: Kenię (szczególnie prowincję Rift Valley i okolice Kilimandżaro), Tanzanię, Ugandę, Etiopię, Somalię, Mozambik i Sudan. To tereny stepów, sawann i lasów, gdzie pająk zasiedla norki gęsto oplecione pajęczyną. Klimat jest tam wyraźnie suchszy niż w przypadku wielu innych ptaszników, co przekłada się bezpośrednio na to, jak powinniśmy urządzić mu terrarium. Czuć w tym pająku Afrykę: dziką, słoneczną i nieprzewidywalną.
Wygląd
Samice dorastają do około 5,5-6,5 cm długości ciała, samce są wyraźnie mniejsze (3-4 cm), ale rozpiętość odnóży obu płci sięga około 15 cm. To sprawia, że dorosła samica robi naprawdę solidne wrażenie.
Ubarwienie P. chordatus jest jednym z jego największych atutów. Podstawa to ciemny beż lub brąz z licznymi czarnymi plamkami. Karapaks zdobią promieniście rozłożone pasy, u samic beżowoszare, u dorosłych samców złotawe. Odwłok czarny z nakrapianym wzorem, który układa się w charakterystyczny ornament. Nogi mają wyraźnie ciemniejsze uda, a w miejscu połączenia uda z rzepką widnieje efektowna pomarańczowa lub jasnożółta przepaska, rodzaj naturalnej bransoletki. Płcie różnią się budową, ale nie ubarwieniem. Dorosłego samca można rozpoznać po bulbusach na nogogłaszczkach i hakach na pierwszej parze odnóży, płeć u młodszych osobników ustala się przez analizę płytki płciowej.
W terrarium
Dorosły P. chordatus dobrze czuje się w terrarium o wymiarach 25x25x25 cm. Podłoże powinno odzwierciedlać suchy klimat jego naturalnego środowiska: włókno kokosowe z domieszką piasku, do tego kępy suchych traw i korzenie, które posłużą jako oparcie dla konstrukcji gniazda. Pająk chętnie wykopuje małą norkę i oplata jej wejście pajęczyną, choć na okazałe budowle z sieci, znane u jego kuzyna P. murinus, raczej nie należy liczyć.
Temperatura powinna wynosić około 27-28°C w ciągu dnia i nie spadać poniżej 20°C nocą. Wilgotność utrzymujemy na poziomie 60-70% przez okresowe, delikatne zraszanie terrarium. Podkreślam: delikatne. To nie jest gatunek, który lubi mokre warunki.
Młode osobniki dobrze znoszą hodowlę w małych pojemnikach, lepszych niż klasyczne kliszówki: przezroczysty pojemnik na mocz pozwala obserwować pająka i śledzić, jak sukcesywnie powiększa swoje gniazdo wraz z kolejnymi wylinkami. Z każdą wylinką przenosimy go do większego pojemnika. Dekoracje nie muszą być drogie: patyczki, mały korzeń, liść palmy i kawałek kokosa wystarczą, żeby urządzić godne lokum dla tego afrykańczyka.
Temperament i trudność hodowli
Tu nie ma co owijać w bawełnę: P. chordatus to gatunek agresywny. Aktywnie reaguje na obecność człowieka, nie ucieka, lecz stawia czoło. Pająk jest bardzo szybki i nie waha się przyjąć postawy obronnej. Co ważne, nie posiada parzących włosków (tak jak inne ptaszniki z obu Ameryk), za to potrafi wydawać charakterystyczny dźwięk zwany strydulacją, gdy czuje się zagrożony. Jad P. chordatus, podobnie jak u innych przedstawicieli rodzaju Pterinochilus, jest silny i może stanowić realne zagrożenie dla zdrowia człowieka. Ostrożność przy pracach w terrarium jest więc nie opcją, lecz koniecznością.
Mimo to nie jest to gatunek zarezerwowany wyłącznie dla doświadczonych hodowców. Osoby z oporami mogą zacząć od młodego osobnika, który pozwoli stopniowo oswoić się z temperamentem gatunku. Należy jednak pamiętać, że do drobnych figli i prowokowania tego pająka lepiej nie zachęcać nikogo.
Samice żyją długo, bo około 10-15 lat. Samce giną zazwyczaj rok po ostatniej wylince. Rozmnażanie nie sprawia większych trudności: pary zazwyczaj nie atakują się nawzajem, samica buduje kokon po 6-12 tygodniach od kopulacji (choć zdarzają się przypadki do 5 miesięcy). W kokonie znajduje się od 60 do 200 jaj, a pierwsze nimfy pojawiają się po około 4-5 tygodniach. Kolejne 2-3 tygodnie i mamy maluszki L1 gotowe na wielki świat.
Pterinochilus chordatus. Rodzina: Theraphosidae, podrodzina Harpactirinae. Zasięg: Kenia, Tanzania, Uganda, Somalia, Etiopia, Mozambik, Sudan.