Wyobraź sobie, że rozpakowujesz zakupy i z kiści winogron wypada coś czarnego, lśniącego, z czerwonymi plamami na odwłoku. Serce skacze do gardła, bo przecież wygląda to jak czarna wdowa żywcem wyjęta z filmów o śmiertelnie jadowitych zwierzętach. A to tylko Steatoda paykulliana, drobny pająk o aparycji seryjnego zabójcy i temperamencie równie groźnym co pluszowy miś.

Fałszywa wdowa z prawdziwą klasą

Steatoda paykulliana należy do rodzaju Steatoda, a ten do rodziny Theridiidae. Dokładnie tej samej, do której zalicza się słynny Latrodectus, czyli prawdziwe czarne wdowy. To pokrewieństwo jest bliskie na tyle, by usprawiedliwić wizualną pomyłkę, ale dalekie na tyle, by nie powodować paniki. Kuzynami z tej samej rodziny są dobrze znana miłośnikom pająków Steatoda grossa, czyli tłuścioch, a także tak zwana fałszywa czarna wdowa. Steatoda paykulliana wpisuje się w ten sam schemat: wygląd krzyczący "nie dotykaj mnie", tymczasem jad słaby i dla człowieka praktycznie nieszkodliwy.

I właśnie na tym polega cały myk. Ten pająk wygląda groźniej niż jest.

Wygląd

Steatoda paykulliana to czarny, lśniący pająk, jakby pokryty warstwą smoły, z wyraźnymi czerwonymi ornamentami na kulistym odwłoku. Nogi smukłe, sylwetka elegancka i niepokojąca jednocześnie. Kto widział fotografię Latrodectus mactans, ten przy pierwszym spojrzeniu na paykulliana poczuje nieprzyjemne mrowienie w kręgosłupie. Różnicowanie obu gatunków bez doświadczenia bywa naprawdę trudne, zwłaszcza gdy pająk siedzi bez ruchu w ciemnym kącie terrarium albo w pudełku z bananami.

To klasyczny przykład, że nie każdy czarny pająk z czerwonym ornamentem jest śmiertelnie jadowity. Przyroda chętnie korzysta z podobnych kostiumów, a Steatoda paykulliana opanowała ten trik do perfekcji.

W terrarium

Informacje hodowlane na temat Steatoda paykulliana są skąpe, ale ogólna biologia rodzaju dobrze podpowiada, czego to zwierzę potrzebuje. To pająk sieciowy, budujący nieregularne, przestrzenne sieci typowe dla Theridiidae. Takie zwierzę potrzebuje przede wszystkim miejsca do snucia pajęczyny: pionowych ścian, patyczków, gałązek lub kawałków kory, między którymi może rozpiąć swój bałaganiarski warsztat.

Gatunek trafia do Europy głównie z importem owoców, co sugeruje, że dobrze czuje się w temperaturach pokojowych lub lekko podwyższonych. Konkretnych danych hodowlanych brak, więc kto chciałby utrzymywać tego pająka, powinien oprzeć się na ogólnych zasadach dla rodzaju Steatoda i na własnej obserwacji zwierzęcia. Żywienie typowe dla tej grupy: owady odpowiednie do rozmiarów pająka, podawane żywe bezpośrednio do sieci.

Temperament i trudność hodowli

Steatoda paykulliana to nie jest zwierzę do trzymania w dłoni, ale nie dlatego, że stanowi zagrożenie. To typowy pająk sieciowy: płochliwy, skłonny chować się przy każdej wibracji, raczej obserwowany z dystansu niż aktywnie eksponowany. Trudność hodowli można ocenić jako niską. Gatunek jest praktycznie nieszkodliwy dla człowieka, co oznacza, że nawet przypadkowy kontakt nie kończy się wizytą na ostrym dyżurze.

Największym wyzwaniem przy tym pająku jest chyba samo jego zdobycie. Nie pojawia się w regularnej ofercie handlowej i nie jest gatunkiem hodowlanym w klasycznym sensie. Do Polski trafia głównie przypadkiem, przemycony w opakowaniu bananów lub winogron z cieplejszych zakątków świata. Kto znajdzie takiego pająka w kuchennych zakupach, powinien pamiętać: nie każdy czarny pająk z czerwonym ornamentem to czarna wdowa. Czasem to tylko Steatoda paykulliana, grająca kogoś znacznie groźniejszego niż jest w rzeczywistości.

I w tym tkwi pewien urok tego gatunku. Pająk kompletnie przeciętny pod względem zagrożenia, niezwykły pod względem wyglądu i historii, jaką opowiada samą swoją obecnością w kuchni przy kiści winogron.

Steatoda paykulliana. Rodzina: Theridiidae. Zasięg: gatunek trafiający do Europy głównie z importem owoców (banany, winogrona) z cieplejszych regionów świata.