Wyobraź sobie ptasznika, który może towarzyszyć ci przez ponad dwie dekady. Nie żartuję: dobrze prowadzona samica Aphonopelma anax żyje ponad dwadzieścia lat. To dłużej niż niejeden telewizor, niejedna praca i niejedna przyjaźń. Ten niepozorny, brązowo-czarny Teksańczyk to jeden z tych gatunków, które nie robią show od pierwszego wejrzenia, za to potrafią zostać z tobą naprawdę długo.

Teksański rodowód

Aphonopelma anax pochodzi ze Stanów Zjednoczonych, konkretnie z Teksasu, i stamtąd wziął się jego angielski przydomek: Texas Tan tarantula. Spotkać można też bardziej rozbudowaną nazwę Kingsville Bronze Brown Texas tarantula, a w starszej literaturze pająk funkcjonował jako Dugesiella anax, choć ta forma dawno przeszła na emeryturę. Warto wiedzieć, że cały rodzaj Aphonopelma nie wymaga dokumentacji CITES, co przy zakupie i ewentualnym transporcie jest sporą wygodą. Uwaga jednak: pewna identyfikacja gatunkowa możliwa jest wyłącznie przez analizę budowy spermateki lub potwierdzone miejsce pochodzenia. Osobniki bez rzetelnej historii mogą być tym, za kogo je bierzesz, albo i nie.

Wygląd

Na pierwszy rzut oka Aphonopelma anax potrafi wywołać chwilę konsternacji, bo wyglądem bardzo przypomina gatunki z rodzaju Tliltocatl. Cechą, która go wyróżnia, jest duża ilość czerwonych włosów na czterech ostatnich parach odnóży od strony odwłoka. Podobnie wygląda Brachypelma sp. angustum i to właśnie te dwa gatunki najczęściej lądują w jednym pudełku przez pomyłkę.

Dorosłe osobniki osiągają od 5 do 6 cm długości ciała, z rozpostartymi odnóżami nawet do 16 cm. Karapaks jest brązowy, odwłok czarny i gęsto pokryty ciemnorudymi włoskami, uda czarne, a dalsze segmenty odnóży rozjaśniają się do odcieni jasnej czerni, brązu lub szarości. Młode wyglądają zupełnie inaczej: szare, z ciemną plamką na odwłoku, i bez metryczki trudno byłoby je powiązać z dorosłą formą.

Samice są mocniej zbudowane i przez całe życie zachowują swoje charakterystyczne ubarwienie. Samce dojrzewając stają się całkowicie czarne i zdradzają swoją płeć hakami na goleniach pierwszej pary odnóży (służą do przytrzymania samicy podczas kopulacji) oraz dobrze widocznymi bulbusami na nogogłaszczkach. Płeć można odczytać już u niedorosłych osobników, analizując budowę płytki płciowej lub wylinki.

W terrarium

Dorosłemu osobnikowi wystarczy terrarium o wymiarach około 30 na 30 na 20 cm. Może być otwierane od przodu lub z góry, przy czym wentylację najlepiej wykonać z pasków nawierconej aluminiowej płytki. Druciane i plastikowe siatki odpuszczamy: mogą zostać przegryzione, a to nie jest scenariusz, który chcemy rozgrywać.

Jako podłoże sprawdza się kwaśny torf, włókno kokosowe lub ich mieszanka, w warstwie około 5 do 7 cm. Taka głębokość pozwala pająkowi kopać i pomaga utrzymać odpowiednią wilgotność. Kryjówka jest obowiązkowa: łupina kokosa, ceramiczna doniczka lub inne stabilne rozwiązanie. Dekoracje z korzeni, kory i sztucznych roślin działają dobrze. Żywe rośliny zazwyczaj nie mają szans, bo mieszkaniec ma własne poglądy na aranżację przestrzeni.

Optymalna temperatura to 25 do 28 stopni Celsjusza w ciągu dnia z nocnymi spadkami do 20 do 22 stopni. Wilgotność powinna trzymać się w okolicach 70 do 75 procent, choć dorosłe osobniki znoszą krótkotrwałe wahania bez dramatów. Terrarium powinno stać z dala od kaloryferów, głośników i wszelkich źródeł drgań oraz w miejscu, gdzie nie grozi mu bezpośrednie słońce ani strącenie z półki.

Młode osobniki zaczynają od małych pojemników: pudełek po kliszy, pojemników na żywność, faunaboxów różnej wielkości. W miarę wzrostu przenosi się je do coraz większych lokum. Prosta zasada, ale działa bezbłędnie.

Temperament i trudność hodowli

Na co dzień Aphonopelma anax porusza się ospale i sprawia wrażenie łagodnego. Nie należy jednak zakładać, że spokój jest gwarantowany: niektóre osobniki potrafią zaskoczyć, a kiedy już się podniecą, bywają naprawdę szybkie. To pająk, przy którym warto zachować czujność podczas prac porządkowych w terrarium, nawet jeśli miesiącami nie dawał powodów do niepokoju.

Rozmnażanie wymaga cierpliwości, bo gatunek nie jest jeszcze mocno rozpowszechniony w hodowlach i skompletowanie dojrzałej pary bywa trudne. Kiedy jednak do spotkania dojdzie, samica jest na ogół mało agresywna wobec samca i chętnie kopuluje. Po 5 do 9 miesięcy od kopulacji buduje kokon z około 500 do 700 jaj. Nimfy wylęgają się po 6 do 7 tygodniach i po kolejnych 30 do 50 dniach stają się samodzielnymi pająkami. Jak na ptasznika: przyzwoita liczba potomstwa.

Największym atutem samicy pozostaje jednak jej długowieczność. Ponad 20 lat w odpowiednich warunkach to nie legenda, to realna perspektywa. Samce mają zdecydowanie krótszą kartę: maksymalnie rok od ostatniej wylinki. Jeśli więc marzysz o spokojnej, cierpliwej towarzyszce z teksańskim rodowodem, Aphonopelma anax tę rolę odgrywa z pełnym przekonaniem.

Aphonopelma anax. Rodzina: Theraphosidae. Zasięg: Teksas, Stany Zjednoczone.