Augacephalus ezendami: złota maska z mozambickich sawann
Są pająki, przy których fotografie mówią same za siebie. Augacephalus ezendami jest właśnie taki. Nieduży, przez większość czasu schowany głęboko w norze, niemal niewidoczny dla oka hodowcy. Lecz kiedy uda ci się go zobaczyć w pełnym świetle, z karapaksem skierowanym w twoją stronę, natychmiast rozumiesz, dlaczego ci, którzy go trzymają, opisują ten wzór jednym słowem: obłędny.
Pająk z mozambickiej sawanny
Augacephalus ezendami to gatunek afrykański, a konkretnie mozambicki. W naturze zamieszkuje sawanny, gdzie temperatury w ciągu roku oscylują między 26 a 28°C, a roczna suma opadów waha się od 500 do 900 mm. Nie jest to środowisko dla miękkich charakterów: sezonowa suchość, twarda ziemia, palące słońce.
Pająk radzi sobie z tym po mistrzowsku. Albo sam kopa głęboki tunel między kamieniami i kępami roślinności, albo przejmuje gotową norę po innym zwierzęciu. W obu przypadkach efekt jest ten sam: chłód, ciemność i spokój w głębi ziemi. Ta strategia przenosi się bezpośrednio do terrarium i warto mieć ją na uwadze już od pierwszego dnia.
Warto wiedzieć, że gatunek funkcjonował wcześniej pod nazwą Ceratogyrus ezendami. Po rewizji systematycznej trafił do rodzaju Augacephalus i dziś obowiązuje właśnie ta nazwa.
Wygląd
Rozmiary nie imponują. Samica dorasta do 5 cm długości ciała, samiec jest wyraźnie mniejszy i osiąga od 3,5 do 4 cm. Ale właśnie tutaj kończy się część skromna.
Na karapaksie od fovea odchodzą promieniście złote i beżowe linie, rozbiegające się we wszystkie strony jak rozchlapana farba na ciemnym tle. Wokół oczu siedzi czarna „maska", która dopełnia całości i nadaje pająkowi wyraz. Fovea ma kształt półksiężyca i jest wyraźnie mniejsza niż u spokrewnionego Augacephalus junodi. Sternum, trochanter i coxa są czarne, a sternum pokryte długimi, charakterystycznymi włoskami.
Odwłok jest beżowy z ciemnobrązowymi cętkami tworzącymi subtelny ornament, na wentralnej stronie biegnie jasna beżowa opaska. Po wewnętrznych bocznych stronach pierwszej i drugiej pary odnóży widać wyraźne czarne pasy. Wzór jest spójny u obu płci, choć dorosłe osobniki różnią się nieznacznie kolorystyką. Samca łatwo rozpoznać po bulbusach na nogogłaszczkach i hakach na goleniach pierwszej pary odnóży. Te ostatnie to cecha odróżniająca A. ezendami od A. junodi, przydatna przy identyfikacji gatunku.
W terrarium
Dla dorosłego osobnika wystarczy terrarium o wymiarach 30 na 30 na 30 cm. Najważniejszy jest odpowiedni substrat: co najmniej 10 cm głębokości, bo pająk i tak wykopie tunel, a lepiej żeby miał gdzie go zbudować bez uderzania w dno. Sprawdza się mieszanka piasku z włóknem kokosowym w proporcji 1:1, wystarczająco zwięzła, by tunel się nie obsypywał.
Wentylacja powinna być wykonana z nawiercanej aluminiowej płytki. Siatki plastikowe i druciane odpuszczamy, bo mogą zostać przegryzione.
Temperatura powinna trzymać się wokół 26°C z kilkustopniowymi spadkami nocnymi, a wilgotność na poziomie około 60% będzie odpowiednia. To warunki zbliżone do mozambickich sawann i pająk czuje się w nich dobrze.
Jeśli chodzi o żywienie, żywe karaczany sprawdzają się tu znakomicie. Pająk jest aktywnym drapieżnikiem, lecz trzeba uzbroić się w cierpliwość: przez większość czasu siedzi głęboko w norze i nie pokazuje się bez powodu.
Temperament i trudność hodowli
Augacephalus ezendami to gatunek Starego Świata. Co to oznacza w praktyce? Brak włosków parzących, za to stosunkowo silny jad. Nie jest to ptasznik dla osoby, która dopiero zaczyna przygodę z hodowlą. Wymaga respektu, spokoju i pełnej świadomości tego, z czym się pracuje.
Sam temperament bywa różny w zależności od osobnika. Pająk zazwyczaj nie szuka konfrontacji, bo większość czasu i tak spędza schowany. Lecz podrażniony może reagować błyskawicznie. Obserwacja bez stresowania zwierzęcia jest trudna, co dla jednych hodowców jest wadą, a dla innych po prostu specyfiką gatunku.
Samica może żyć nawet 15 lat. Decydując się na A. ezendami, podejmujesz zobowiązanie na naprawdę długi czas. Samce po ostatniej wylince mają przed sobą około 12 miesięcy. Kopulacja przebiega zazwyczaj sprawnie: obie strony nie zwlekają i do zbliżenia dochodzi niemal od razu. Kokon samica tworzy od 6 do 10 tygodni po zapłodnieniu, a w środku znajduje się około 100 jaj. Młode wykluwają się po dwóch do trzech tygodniach i osiągają samodzielność po kolejnych 20 do 30 dniach.
To pająk dla cierpliwego hodowcy, który nie oczekuje ciągłego spektaklu. W zamian dostaje jednego z najpiękniej ubarwionych ptaszników afrykańskich i towarzystwo zwierzęcia, które w terrarium będzie z nim przez naprawdę długie lata.
Augacephalus ezendami. Rodzina: Theraphosidae. Zasięg: Mozambik (Afryka), sawanny.