Wyobraź sobie pająka, który przez większość dnia siedzi w kącie terrarium z miną filozofa głęboko pogrążonego w rozmyślaniach nad sensem istnienia. Nie biega, nie panikuje, nie wprawia cię w dreszcze przy każdym otwarciu terrarium. Po prostu... jest. I właśnie w tym spokoju kryje się coś hipnotyzującego, bo kiedy wreszcie ruszysz wzrokiem wzdłuż jego odnóży, dostrzegasz te kolana: złociste, jakby ktoś malował je pędzelkiem maczanym w żółtym atramencie. Tak właśnie wygląda Grammostola pulchripes, czyli ptasznik złotokolanowy. W środowisku hodowców funkcjonuje pod czułą ksywą "Gieniu" i od lat jest jednym z najchętniej polecanych gatunków dla osób rozpoczynających przygodę z ptasznikami.

Skąd pochodzi i jak żyje w naturze

Ojczyzną złotokolanowego jest Ameryka Południowa, przede wszystkim Argentyna i Paragwaj, a prawdopodobnie też Urugwaj, choć to ostatnie nie zostało jeszcze jednoznacznie potwierdzone. W naturalnym środowisku zamieszkuje lasy tropikalne, gdzie jako ptasznik typowo naziemny szuka schronienia wszędzie tam, gdzie panuje cień i wilgoć. Chętnie korzysta z gotowych kryjówek, na przykład opuszczonych norek gryzoni, ale w razie potrzeby potrafi sam wygrzebać sobie lokum, najczęściej u podnóża drzew między korzeniami.

Wygląd

Grammostola pulchripes to pająk średnich rozmiarów. Samice dorastają do 7-9 cm samego ciała, a rozpiętość ich odnóży może sięgać 18-19 cm. Samce są smuklejsze i nieco mniejsze, osiągają 5-6 cm. Podstawowe ubarwienie to głęboka, grafitowo-czarna barwa, która szczególnie wyróżnia karapaks. Zresztą właśnie po nim można odróżnić Grammostola pulchripes od podobnego Nhandu chromatus, bo ten drugi ma karapaks wyraźnie jaśniejszy.

Ozdobą pająka są oczywiście rzepki, czyli kolanka. Zdobią je charakterystyczne złocisto-żółte paseczki, widoczne gołym okiem już z pewnej odległości. Pozostałe segmenty kończyn mają delikatniejszy wzór, a cały pająk pokryty jest dłuższymi, jasnymi włoskami. Na odwłoku pojawia się też złotawa plamka zwana lusterkiem. Warto pamiętać, że tuż przed linką kolory na kolanach wyraźnie bledną. Za to świeżo po wylince pająk wraca do pełnej chwały kolorystycznej z nawiązką, a karapaks wygląda wręcz jakby był posypany złotym pyłem. Młode osobniki są różowe i wybarwiają się dopiero po 5-6 linieniu.

W terrarium

Dla dorosłego osobnika wystarczy terrarium o wymiarach około 20×20×30 cm. Jako gatunek naziemny złotokolanowy nie potrzebuje dużej wysokości, za to liczy się głębokość podłoża. Optymalna warstwa torfu lub włókna kokosowego wynosi 7-10 cm, co pozwala pająkowi kopać i pomaga utrzymać odpowiednią wilgotność. Koniecznie zapewnij mu kryjówkę z połówki kokosa, ceramicznej doniczki lub kawałka korka. Nie ma sensu przesadzać z ich liczbą: jedna kryjówka zupełnie wystarczy.

Temperatura w terrarium powinna wynosić 22-24°C, w nocy może nieco spaść. Wilgotność utrzymuj na poziomie 60-70%, a podłoże niech będzie wyraźnie wilgotne w dotyku, choć nie rozmoczone. Pamiętaj o wentylacji zarówno od dołu, jak i od góry, bo samo górne okno sprzyja zastojom powietrza i powstawaniu grzybni.

Żywienie złotokolanowego jest przyjemnie bezproblemowe. Akceptuje typowe ofiary: świerszcze, karaczany, larwy. Dorosłe samice mają zazwyczaj dobry apetyt i rzadko odmawiają posiłku. Miej jednak na uwadze, że gatunek ten należy do mistrzów głodówki. Okresy bez jedzenia trwające dwa-trzy miesiące są zupełnie normalne i nie powinny budzić niepokoju.

Temperament i trudność hodowli

Złotokolanowy zasłużył na miano "ptasznika-kamienia". Przez większość dnia siedzi w jednym miejscu, nie pokazuje nerwowości, nie ucieka przy każdym ruchu w pobliżu terrarium. Toleruje wahania warunków lepiej niż wiele innych gatunków i uchodzi za wyjątkowo odporny. Dla kogoś, kto preferuje aktywne i dynamiczne gatunki, może wyglądać wręcz na nudnego. Dla kogoś, kto ceni spokój i chce obserwować pająka bez ciągłego adrenaliny, jest absolutnym skarbem.

Uczciwy komentarz nakazuje jednak dodać jedno zastrzeżenie: zdarzają się osobniki bardziej defensywne, które potrafią przyjąć postawę obronną lub sięgnąć po włoski parzące. Jad złotokolanowego jest słaby i ugryzienie nie wyrządzi poważnej krzywdy zdrowemu człowiekowi, ale włoski parzące mogą być uciążliwe dla skóry i oczu. To nie jest gatunek do codziennego obrabiania.

Największym wyzwaniem w hodowli nie jest jednak temperament, tylko czas. Grammostola pulchripes rośnie wyjątkowo wolno, wylinki zdarzają się rzadko, a od malucha do imponującego dorosłego osobnika mijają co najmniej trzy lata. Jeśli kupisz osobnika jako larwę, musisz nastawić się na cierpliwość. Samica potrafi za to dożyć 20-25 lat, więc masz naprawdę dużo czasu, żeby się nią nacieszyć. A złote kolana przez cały ten czas robią wrażenie.

Grammostola pulchripes (Simon, 1891). Rodzina: Theraphosidae. Zasięg: Argentyna, Paragwaj, prawdopodobnie Urugwaj.