Kiedy fotografujesz portret z rozmytym tłem, aparat ocenia odległość porównując ostry obiekt z rozmazanym otoczeniem. Mądry mechanizm. Naukowcy z Japonii odkryli w 2012 roku, że Hasarius adansoni robi dokładnie to samo, tylko w odwrotną stronę i własnymi oczami. Jedna warstwa fotoreceptorów widzi ostro, druga celowo jest "poza ostrością". Stopień rozmazania mówi pająkowi, jak daleko jest ofiara. Zostało to opublikowane w Science, i jest to jedyne znane zwierzę korzystające z tej metody.

Czerwona maska na czarnym tle

Samiec Hasarius adansoni to jedno z najbardziej efektownych wizualnie stworzeń tej wielkości. Czarne ciało, jaskrawoczerwona "maska" na twarzy (okolica oczu), białe puszyste pedipalpy i iryzująca "girlanda" perłowych łusek. Wszystko razem wygląda jak miniaturowy kostium karnawałowy. Samica jest brązowa i stonowana, bo u tego gatunku cała "inwestycja" w wygląd poszła na samców.

Samiec mierzy od 6 do 8 mm. Nieduży, ale niezapomniany.

Kosmopolita z czerwoną maską

H. adansoni naturalnie pochodzi z ciepłych regionów Afryki, Bliskiego Wschodu i Azji. Ale towarzysząc człowiekowi (dosłownie jako pająk domowy mieszkający na ścianach i parapetach) rozprzestrzenił się po całym ciepłym świecie: Japonia, Tajwan, Australia, Brazylia, europejskie szklarnie. Stąd jego angielska nazwa: "House Jumper", czyli skakun domowy.

Ciekawostka statystyczna: gatunek był oficjalnie opisywany przez naukowców 86 razy do 2012 roku. Rekordzista synonimiki wśród skakunów, bo każdy badacz "odkrywał" go na nowo i nadawał nową nazwę.

Jak to z tym rozmazaniem?

Siatkówka oka głównego H. adansoni ma dwie warstwy fotoreceptorów. Głęboka warstwa jest wrażliwa na zielone światło i rejestruje ostry obraz. Wyższa warstwa jest celowo umieszczona poza ogniskiem, więc widzi ten sam obiekt, ale rozmazany. Mózg porównuje ostrość obu obrazów i z różnicy wylicza odległość.

Potwierdzenie eksperymentalne jest eleganckie: pod zielonym oświetleniem pająki celnie skakały na zdobycz. Pod czerwonym konsekwentnie niedoszacowywały odległość i skakały za krótko, bo na czerwone światło mechanizm "defocusu" nie działał.

To jedyna znana nam technika oceny głębi oparta na celowym rozmazaniu. Inne zwierzęta używają stereowizji, paralaksy ruchu, akommodacji soczewki. H. adansoni korzysta z rozmazania. Ewolucja jest nieprzewidywalna.

Synantropijny koleś na twojej ścianie

H. adansoni to nie tylko ciekawy obiekt badań, to aktywny kontroler komarów i much w ludzkich domach. Gdziekolwiek się pojawia, poluje na to, czego my nie lubimy. W tropikach jest wręcz pożądanym lokatorem.

Jeśli kiedyś widziałeś małego pająka z czerwoną "buźką" patrzącego na ciebie z parapetu, jest spora szansa, że to był on.

W terrarium

Jeden z najłatwiejszych gatunków do hodowli. Temperatura pokojowa (22 do 28°C) w zupełności wystarcza. Terrarium 20×20×20 cm, wilgotność 50 do 70%, karmienie 2× w tygodniu muszkami Drosophila i małymi świerszczami. Gatunek nie wymaga specjalnego oświetlenia. Bardzo tolerancyjny, idealny dla kogoś, kto zaczyna przygodę z pająkami i chce gatunku z charakterem bez dużych wymagań opiekuńczych.

Hasarius adansoni, Audouin, 1826. Rodzina Salticidae. Gatunek kosmopolityczny, synantropijny.