Kiedy widzisz świeżo wylinkowanego osobnika, z nogami opasanymi ciemno-granatowymi paskami i subtelnym niebieskim połyskiem na karapaksie, rozumiesz, skąd wzięła się ta nazwa. Formosus po łacinie to piękny, kształtny, urodziwy. I ta P. formosa naprawdę na to określenie zasługuje. Ale zanim się zachwycisz i zaczniesz szukać sprzedawcy, musisz wiedzieć jedno: to gatunek szybki jak myśl, silnie jadowity i absolutnie nienależący do terrariów początkujących hodowców.

Salem ornamental i jej indyjskie korzenie

Poecilotheria formosa zamieszkuje niewielki skrawek południa Indii. Możesz ją spotkać w okolicach Salem, na wzgórzach Sheveroy, w Kadiampatti, Tirupati i Chittor. Angielska nazwa "Salem ornamental" pochodzi właśnie od regionu Salem, który jest jednym z kluczowych miejsc jej naturalnego występowania. W terenie ten pająk trzyma się drzew: szuka dziupli, nierzadko tych opuszczonych przez ptaki, i z nich robi swój dom.

Niestety, populacja tego gatunku maleje z powodu nielegalnych odłowów. Efektem jest wpis do załącznika II konwencji CITES z dniem 24 listopada 2019 roku. Kupując P. formosa legalnie, powinieneś razem z pająkiem otrzymać odpowiednie dokumenty. Jeśli sprzedawca wzrusza ramionami na pytanie o CITES, lepiej szukaj gdzie indziej.

Wygląd

Strona grzbietowa pokryta jest ornamentami typowymi dla całego rodzaju, ale P. formosa ma kilka cech, które jednoznacznie ją wyróżniają. Najważniejsza: opasanie kończyn jest prawie prostopadłe do osi ciała. U innych Poecilotheria pasy na nogach biegną wyraźnie skośnie, tutaj są niemal prostopadłe i mają charakterystyczny ciemno-granatowy kolor. Spód głowotułowia jest jednolicie czarny, nogi od spodu prążkowane biało-czarno.

I właśnie tu pojawia się cecha, która od razu odróżnia formosa od większości krewniaczek: brak żółtego. Zupełny. To jeden z nielicznych gatunków w rodzaju Poecilotheria bez żółtych pasków na spodzie odnóży. Na karapaksie biegnie charakterystyczny ciemny pas, szczególnie wyraźny przy wzgórku ocznym, a biała wstawka otacza fovea. To ważny detal przy odróżnianiu od pokrewnej tigrinawesseli, u której ta wstawka kończy się przed fovea.

Gatunek pokazuje piękną zmienność kolorystyczną zależną od etapu cyklu wylinkowego. Tuż po wylince pająk jest w pełnej krasie: głęboki granat na nogach, czasem niebieskawa poświata na karapaksie. Przed wylinką jakby gasł: pasy brązowieją, wzór na odwłoku się zaciera, całość wygląda wyblakle. Rzadko pojawia się też jasna odmiana, trwale mniej intensywna w ubarwieniu.

Dorosła samica osiąga 6-7 cm ciała i do 16 cm z rozpostartymi nogami. Samiec jest mniejszy, smuklejszy i o mniej kontrastowych barwach. Dymorfizm płciowy robi się wyraźny dopiero po ostatniej wylince (wtedy też widać brak haków goleniowych u samca). Seksowanie z podwozia to przy tym gatunku prawdziwe wyzwanie: szczelina w miejscu spermateki u samców bywa łudząco podobna do tej u samic.

W terrarium

P. formosa to gatunek nadrzewny, więc terrarium ustawiasz pionowo. Dla dorosłego osobnika optymalne wymiary to około 30x30x40 cm (dł./szer./wys.). Centralnym elementem wyposażenia musi być pionowa korkowa tuba lub płat kory dębowej umieszczone pod kątem i sięgające prawie do samego wieczka. Poecilotheria buduje gniazda właśnie pod wieczkiem, więc ten dystans nie jest przypadkowy.

Podłoże z włókna kokosowego (ewentualnie z dodatkiem wermikulitu) układaj do poziomu dolnej wentylacji. Małe zagłębienie w środku pomoże odprowadzać wodę po zraszaniu w dół, żeby górna warstwa szybciej schła. Ten gatunek naprawdę nie lubi siedzieć na mokrym podłożu.

Temperatura w dzień powinna wynosić 26-28°C, w nocy może spaść do 20-22°C. Wilgotność utrzymuj na poziomie 70-80%. Wentylacja terrarium to kwestia, na którą warto zwrócić uwagę: otwory wykonane z dbałością o rozmiar (np. z drutem 0,5 mm) ograniczają ryzyko wnikania muszek i składania jaj przez ziemiórki.

Po zakupie nie spiesz się z karmieniem. Jeśli odwłok pająka jest dobrze wypełniony, odczekaj 2-3 dni. Jeśli wygląda na głodny, możesz podać karmę już następnego dnia.

Temperament i trudność hodowli

Opisywana jako "mega szybka" i to jest uczciwe ostrzeżenie. P. formosa należy do grupy gatunków silnie jadowitych, uznawanych za agresywne. Nie jest to pająk na start, nie jest to pająk dla kogoś, kto jeszcze nie nauczył się spokojnej, pewnej obsługi. Absolutnie nie dla początkujących.

Jednak wśród Poecilotheria uchodzi za jeden z łagodniejszych charakterów. Przy spokojnej obsłudze i braku gwałtownych ruchów przekładanie przebiega zazwyczaj bez problemów. Właśnie dlatego rodzaj Poecilotheria bywa polecany jako idealne "wejście" dla hodowcy średniozaawansowanego, który chce po raz pierwszy zmierzyć się z gatunkiem silnie jadowitym. Formosa może być tu dobrym wyborem na start tej przygody, pod warunkiem że masz już solidne podstawy.

Samica może żyć nawet 15 lat. Samiec ginie zazwyczaj kilka miesięcy po ostatniej wylince.

Poecilotheria formosa. Rodzina: Theraphosidae. Zasięg: południowe Indie (region Salem, wzgórza Sheveroy, Kadiampatti, Tirupati, Chittor).