Wyobraź sobie, że stoisz przy terrarium i widzisz, jak po szybie wspina się pająk. Nic szczególnego, dopóki nie spojrzysz od spodu: intensywna, ruda barwa zalewa cały spód ciała i lśni jak miedziana moneta przyłożona do światła. Właśnie ten moment sprawia, że Poecilotheria fasciata jest przez wielu hodowców uznawana za najpiękniejszą tarantulę, jaką kiedykolwiek mieli okazję zobaczyć. I nie bez powodu jeden z doświadczonych hodowców przyznał, że ten gatunek był pierwszym Poecilotheria w jego kolekcji i do dziś marzy o trzymaniu całej grupki, żeby podziwiać ów czerwony spód od rana do wieczora.

Z dżungli Sri Lanki prosto do terrarium

Poecilotheria fasciata pochodzi ze Sri Lanki, choć historyczne doniesienia wspominają również okolice Madurai w południowych Indiach. Na wyspie można ją spotkać w bardzo różnych miejscach: w Kolombo, Kandy, Trincomalee, Anuradhapurze i wielu innych zakątkach. W naturze prowadzi życie nadrzewne, zajmując dziuple i szczeliny w korze drzew wyżynnych lasów tropikalnych.

Pewna wyprawa terenowa dostarczyła szczególnie obrazowego opisu: przy ruinach starożytnych świątyń, w środku dnia, udało się znaleźć kilka okazów naraz w jednej lokalizacji. Samca, samicę i młodocianego osobnika, aktywnych, siedzących na pniach i u ich podstawy. To obrazek, który trudno wyrzucić z głowy. Nazwa gatunkowa pochodzi prawdopodobnie od łacińskiego "fascia" (przepaska, pas, wstążka), co trafnie opisuje charakterystyczne wzory zdobiące ciało pająka.

Kwestia formalna, o której nie można zapomnieć: gatunek figuruje na liście CITES w załączniku II od 24 listopada 2019 roku. Kupując P. fasciata, należy zadbać o odpowiednią dokumentację i sprawdzić jej rzetelność u sprzedającego.

Wygląd: czerwień, która nie daje zapomnieć

Samica dorasta do około 7 cm długości ciała, a z rozpostartymi odnóżami osiąga nawet 18 cm rozpiętości. Samce są zdecydowanie mniejsze i mniej kontrastowo ubarwione, z ledwo widocznymi ornamentami, choć jeden z hodowców opisał ich wygląd z rozbrajającą szczerością jako "trochę straszniejszy".

Grzbiet pająka zdobią czarno-białe wzory na karapaksie i odwłoku, typowe dla całego rodzaju Poecilotheria. Od oczu aż po koniec odwłoka biegnie kremowo-biały ornament, a dookoła oczu widnieje niebiesko-fioletowa obwódka. Pierwsze dwie pary odnóży są naprzemiennie brązowo-żółte, tylne pary naprzemiennie biało-czarne. Przylgi na stopach są wąskie, co jest cechą charakterystyczną gatunku.

Prawdziwy wyróżnik to jednak spód ciała: intensywny, rudy kolor pokrywa cały brzuch i głowotułów. Żaden inny gatunek z grupy regalis (ani P. regalis, ani P. vittata, ani P. striata) nie ma rudego spodu. To cecha identyfikacyjna, która nie pozostawia wątpliwości. U świeżo wylinionej samicy na nogogłaszczkach pojawia się dodatkowo delikatny fiolet, dodający kolejnego wymiaru tej kolorystycznej uczty.

Warto wspomnieć o sylwetce: P. fasciata jest wyjątkowo smukła jak na Poecilotheria. Szczególnie golenie odnóży są wyraźnie cieńsze niż u innych przedstawicieli rodzaju, co nadaje pająkowi sportowy, elegancki charakter.

Rozróżnienie od bardzo podobnej P. hanumavilasumica jest możliwe tylko po jednym szczególe: na tylnych odnóżach, od spodu, tuż przy kolanie, widnieje czarna pręga przecięta białym kolorem. U hanumavilasumica ta obrączka jest pełna i nieprzerwana. Różnicę potwierdziły zresztą badania DNA: to dwa odrębne gatunki mimo niemal identycznego wyglądu.

W terrarium: pionowo, ciepło i wilgotno

Jako gatunek nadrzewny, P. fasciata potrzebuje terrarium z przewagą wysokości. Dla dorosłego osobnika sprawdzają się wymiary około 30 na 30 na 40 cm (długość, szerokość, wysokość). Kryjówki w postaci rury z kory lub kawałka korka dębowego są obowiązkowe. Pająk musi mieć gdzie się schować.

Temperatura dzienna powinna wynosić 27 do 30°C, nocą można ją obniżyć do 22 do 25°C. Wilgotność utrzymujemy na poziomie 70 do 80 procent, dbając jednocześnie o cyrkulację powietrza, żeby uniknąć pleśni. Żywienie nie sprawia szczególnych trudności: owady karmowe odpowiednio dobrane do rozmiaru pająka wystarczają w zupełności. Po złożeniu kokonu samice bywają intensywnie głodne i warto to uwzględnić w harmonogramie karmienia.

Temperament i trudność hodowli

Gatunek szybki, impulsywny i wyposażony w silny jad, typowy dla całego rodzaju Poecilotheria. Ta kombinacja wyklucza go z grona pająków polecanych początkującym hodowcom absolutnie i bez wyjątków. P. fasciata nie wybacza braku skupienia ani nieprzemyślanych ruchów przy otwieraniu terrarium.

Na plus: gatunek można trzymać w grupach, co jest sporą atrakcją dla doświadczonych hodowców.

Rozmnażanie to osobny rozdział trudności. Samiec musi zostać zaakceptowany przez samicę, co nie jest oczywiste. Bywa zjadany przed jakąkolwiek próbą kopulacji. Zaleca się trzymanie samca z samicą przez minimum dwa tygodnie. Kopulacja odbywa się zwykle we wczesnych godzinach rannych i rzadko bywa obserwowana. Samica może wstrzymywać produkcję kokonu nawet przez pół roku, czekając na odpowiednie warunki. Kokon bywa duży: w jednym z opisywanych przypadków zapłodniony kokon zawierał około 180 jajeczek. Różnice w ubarwieniu samca i samicy stają się wyraźnie widoczne dopiero około dziesiątej wylinki. Samce nie posiadają haków goleniowych.

Samice żyją do około 15 lat od ostatniej wylinki. Samce zazwyczaj kończą życie w ciągu pół roku po dojrzeniu.

Poecilotheria fasciata. Rodzina: Theraphosidae. Zasięg: Sri Lanka, historycznie również południowe Indie (okolice Madurai).