W świecie ptaszników obowiązuje pewna niepisana zasada: samice są ładniejsze. Większe, bardziej kolorowe, żyjące dłużej. Samce? Zazwyczaj blakną przy swoich partnerkach jak szary urzędnik przy gwieździe filmowej. Xenesthis immanis wywraca tę zasadę do góry nogami. Tutaj to samiec wchodzi na scenę w blasku fleszy: różowo-czarny karapaks, fioletowe pasy na udach, aksamitnie czarne nogi i całość okryta aurą, którą hodowcy trafnie podsumowują jako elegancki i dostojny. Ale historia tego pająka nie kończy się na wyglądzie. Jest jeszcze żaba.

Skąd pochodzi ten piękny kłopot

Xenesthis immanis pochodzi z wilgotnych lasów deszczowych Ameryki Południowej: Kolumbii, Wenezueli, a według niektórych źródeł również Peru i Panamy. Żyje w glebie, głęboko w norach wykopanych lub znalezionych wśród leśnej ściółki. Klimat jego stron rodzinnych to prawdziwy las równikowy: wysoka wilgotność, temperatura między 20 a 27°C zależnie od pory roku, żadnej ostrych mrozów ani suchych pustyń.

W naturze odkryto przy nim coś wyjątkowego. Naukowcy zaobserwowali, że Xenesthis dzieli norkę z małą żabką gatunku Chiasmocleis ventrimaculata. Nie jako przekąską, lecz jako partnerem. Żabka chroni jaja pająka przed mrówkami, które chętnie by je pożarły. Pająk z kolei chroni żabkę przed jej własnymi drapieżnikami. Co więcej: pająk rozpoznaje swoją żabkę po substancji chemicznej na jej skórze i traktuje ją jak przyjaciela zamiast zjeść. Eksperyment z żabką posmarowaną tą substancją potwierdził, że to właśnie ten sygnał chemiczny jest kluczem. To jeden z najwcześniej odkrytych przykładów mutualizmu wśród dużych ptaszników. Ta żabka ma naprawdę szczęście.

Wygląd

Xenesthis immanis należy do grona największych ptaszników na świecie, choć do rekordzisty Theraphosa blondi nieco mu brakuje. Dorosłe osobniki osiągają od 7 do 10 cm długości ciała i ponad 20 cm rozpiętości odnóży. Ważą nawet około 40 gramów.

Cały rodzaj Xenesthis nosi na karapaksie charakterystyczną rozetę, wyglądającą jak ozdobna pieczęć. Sam karapaks hodowcy opisują jako spektakularny: matowy, czarno-purpurowy, z ozdobnym wzorem robiącym ogromne wrażenie na żywo. Odwłok zdobi fioletowo-różowo-czarny rysunek pokryty długim, lekko kręconym owłosieniem. Tuż po wylince owłosienie jest świeże i intensywne, a kolory wyglądają jak prosto z palety artysty.

Samce są wyraźnie bardziej kolorowe od samic: różowo-fioletowe pasy na udach, żywy blask widoczny najlepiej tuż po wylince lub na zdjęciu z lampą błyskową. Samica jest masywniejsza, ale nieco spokojniejsza wizualnie. Rozpoznanie płci możliwe już u niedorosłych osobników, po szczegółach budowy płytki płciowej lub z wylinki. Jedna uwaga dla kolekcjonerów: Xenesthis immanis i Xenesthis intermedia są trudne do wizualnego odróżnienia nawet przez doświadczonych hodowców.

W terrarium

Terrarium dla dorosłej samicy powinno mieć co najmniej 30x30 cm podstawy i 25 cm wysokości, choć przy okazach powyżej 8 cm ciała warto pomyśleć o rozmiarze 45x30 cm. Kluczowa jest gruba warstwa substratu: gatunek intensywnie kopie, buduje rozbudowane systemy nor z kilkoma wejściami i czuje się dobrze tylko wtedy, gdy ma gdzie się zakopać. Włókno kokosowe, torf lub ich mieszanka sprawdzają się bardzo dobrze. Minimum 10 cm głębokości to absolutna podstawa.

Dekoracje mogą być skromne: kawałki korka jako kryjówka, suche liście, korzonki, mech. Pająk i tak wykopie własne wnętrze i obsieciuje wejście gęstą siecią, po czym praktycznie przestanie wychodzić. To gatunek skryty: część osobników spędza całe miesiące bez wizyty przy powierzchni. Terrarium cieszy oko, nawet jeśli rzadko widać właściciela.

Temperatura powinna wynosić 22 do 27°C. Ważne, żeby nie dopuścić do przegrzania powyżej 28 do 30°C, bo w naturze głęboka nora w lesie jest wyraźnie chłodniejsza niż powietrze nad ziemią. Wilgotność utrzymuj na poziomie 70 do 80%, substrat wiecznie wilgotny, bez błota, ale bez wysychania. Miska z wodą obowiązkowa.

Karmienie raz w tygodniu spokojnie wystarczy dorosłemu osobnikowi. Karaluchy dubia, świerszcze, szarańcza, tłusty robaczek. Młode jedzą chętniej, co 2 do 3 dni.

Temperament i trudność hodowli

Xenesthis immanis to zdecydowanie nie pająk dla początkujących. Temperament bywa nieprzewidywalny: część osobników jest bojaźliwa i woli uciec niż atakować, inne reagują błyskawicznie i bez ostrzeżenia. Wkładanie rąk do norki to zły pomysł w każdym scenariuszu.

Włoski parzące są bardzo dotkliwe: po ekspozycji można drapać się całymi godzinami, a u osób z alergią reakcja bywa silna. Pająk wyczesuje je przy byle stresie, nawet przy ruchu powietrza w pobliżu terrarium. Jad nie jest uznawany za silny, ale pazury jadowe są duże i ugryzienie by bolało. Na szczęście dobrze prowadzona hodowla rzadko daje pająkowi okazję do demonstracji.

Cena zaczyna się od około 180 PLN za malucha i rośnie wraz z rozmiarem, a dostępność jest ograniczona. Tempo wzrostu robi wrażenie: młode linieją niemal co miesiąc, od L1 do dorosłości mija 3 do 5 lat. Samice żyją prawdopodobnie 12 do 15 lat.

Jeśli marzysz o jednym z najpiękniej ubarwionych ptaszników na świecie i masz już za sobą kilka lat hodowli z odrobiną cierpliwości, Xenesthis immanis odwdzięczy ci się widokiem, którego nie zapomnisz. Zwłaszcza zaraz po wylince.

Xenesthis immanis. Rodzina: Theraphosidae. Zasięg: Kolumbia, Wenezuela, Peru, Panama.