Wyobraź sobie, że szukasz informacji o pająku, który masz właśnie przed sobą, i internet odpowiada ci ciszą. Kilka zdjęć, zero filmów, minimalna literatura. Tak wygląda sytuacja z Xenesthis sp. 'White', kolumbijskim ptasznikiem, który mimo imponujących rozmiarów i wyjątkowego ubarwienia pozostaje prawdziwą niszą nawet w środowisku zaawansowanych hodowców. To jeden z tych gatunków, przy których masz poczucie, że jesteś w niewielkim gronie osób wiedzących cokolwiek na jego temat.

Kolumbijski nieznajomy

Xenesthis sp. 'White' pochodzi wyłącznie z Kolumbii. Już sama ta informacja dużo mówi: kraj słynący z bogatej fauny pająków, tereny trudno dostępne, gatunki opisane fragmentarycznie lub w ogóle nienazwane naukowo. Przydomek 'biały z Kolumbii' nawiązuje do ubarwienia dorosłych osobników, ale zanim do niego dotrzemy, przez lata obserwujemy zupełnie inny spektakl barw.

Młode Xenesthis sp. 'White', od pierwszego stadium larwalnego aż po subadulta, noszą na odnóżach barwy pomarańczowo-różowe. Coś między koralem a łososiem, nieoczekiwane u pająka kojarzonego z mrocznymi, ziemnymi tonami. Kolor znika z wiekiem i kolejnymi wylinkami, stopniowo ustępując dorosłej szacie. Subadult, który stoi przed obiektywem aparatu w pudełku fotograficznym, to właśnie ten moment przejścia: jeszcze trochę tamtej jasności, już zapowiedź tego, czym pająk będzie za rok czy dwa.

Wygląd: talerz obiadowy z nogami

Rozpiętość odnóży dorosłego osobnika sięga 23 cm. Nie jest to liczba abstrakcyjna, jeśli położyć przy niej zwykły talerz obiadowy i stwierdzić, że pająk jest mniej więcej tej samej wielkości. Xenesthis należy do grupy naprawdę dużych ptaszników, co w połączeniu z nieoczywistym ubarwieniem sprawia, że jeden osobnik w kolekcji potrafi zatrzymać wzrok każdego gościa.

Omawiany subadult ma przed sobą jeszcze dwie, może trzy wylinki do dorosłości. Dorosłość rozpoznaje się po zmianie rytmu: zamiast kilku wyliniek rocznie, pająk przechodzi na jedną w roku. Tempo wzrostu jest szybkie, przyrosty po każdej wylince wyraźne. Dla hodowcy to oznacza, że pająk kupiony jako larwa pierwszego stadium zmienia się w coś imponującego zaskakująco szybko.

W terrarium

Subadult mieszka aktualnie w terrarium 30×30×25 cm. Docelowo dorosły osobnik potrzebuje pudełka 40×40×30 cm lub nieco większego. Dwa parametry są tutaj obowiązkowe: podwójna wentylacja i minimum 10 cm podłoża torfowego do kopania kryjówki. Gatunek ziemny, norowy, który chętnie urządza sobie przestrzeń po swojemu, a nawet roślinki dekoracyjne traktuje jako materiał budowlany, przenosząc je na przód terrarium przy okazji kopania.

Kryjówek powinno być dwie lub trzy, plus duża miska z wodą. Środowisko wilgotne, porównywalne z tym, co znamy z terrariów dla Avicularia. Autor podlewa torf bezpośrednio: około 0,75 litra wody wlanej tak, by przeszła przez całe podłoże. Latem, przy wyższych temperaturach, podlewanie częstsze. Ważne, że wodę dolewać wtedy, gdy terrarium stoi już na docelowym miejscu na regale: logistyka pełnego zbiornika jest prostsza, gdy nie trzeba go potem przenosić.

Co do temperatury: zalecenia hodowlane mówią o 24 do 28°C. W praktyce pająki radzą sobie w temperaturze pokojowej 20°C zimą i tolerują skoki powyżej 30°C latem bez widocznego uszczerbku. Autor nie używa podgrzewanego regału dla żadnego ze swoich pająków, a jego Xenesthis mają się dobrze.

Temperament i trudność hodowli

I tu zaczyna się ciekawa część. W terrarium Xenesthis sp. 'White' jest piorunem. Ruch tak szybki, że ludzkie oko go nie rejestruje: pająk jest tu, a za chwilę jest tam, bez żadnego przejścia. Autor porównuje to do teleportacji i żart nie jest daleki od prawdy. Brachypelmy przy tym wyglądają jak modele wybiegu na pokazie mody.

Poza terrarium, podczas przenoszenia do pudełka fotograficznego, ten sam pająk nagle zamienia się w zupełnie inne stworzenie. Spokojny, powolny, jakby nieco zdezorientowany nową sytuacją. Autor nazywa je 'cielakami' i trudno się nie uśmiechnąć.

Dla kogo jest ten gatunek? Dla początkujących, ale z jednym warunkiem: zakup jako L1 i budowanie doświadczenia razem z pająkiem, gdy ten rośnie. Kupując dorosłego Xenesthis bez wcześniejszej praktyki z szybkimi gatunkami, można się nieźle zaskoczyć. Kupując larwę i oswajając się ze wzrastającym zwierzęciem krok po kroku, nabiera się kompetencji dokładnie wtedy, gdy są potrzebne.

Rozmnażanie i długość życia

Xenesthis sp. 'White' ma jedną hodowlaną zaletę dotyczącą rozmnażania: samice i samce dojrzewają mniej więcej w tym samym czasie. Kupując parkę, mamy niemal pewność, że oboje będą gotowi do rozrodu równocześnie. Samice żyją prawdopodobnie do 15 lat, samce kilka lat po ostatniej wylince. Autor zastrzega, że to szacunki, nie gwarancje: przy tak mało opisanym gatunku wiele dopiero okaże się w praniu.

Larwa pierwszego stadium kosztuje około 500 zł. Jak na gatunek tej urody, rozmiarów i rzadkości to cena, przy której trudno mówić o przepłacaniu.

Xenesthis sp. 'White'. Rodzina: Theraphosidae. Zasięg: Kolumbia.