Większość hodowców ptaszników, kiedy myśli o egzotyce, spogląda na południe Ameryki albo w głąb Azji. Tymczasem kilka godzin lotu od Warszawy, na skalistych wyżynach Turcji, pod zwykłym kamieniem czeka pająk, który spokojnie mógłby rozkręcić zamieszanie w niejednej kolekcji. Chaetopelma sp. to śródziemnomorski ptasznik z kontynentu tureckiego, gatunek prawie nieobecny w hobby, a jednocześnie żywy dowód na to, że Europa i jej sąsiedztwo wcale nie są arachnologicznie nudne.

Skąd pochodzi ten dziwny przybysz

Okaz, o którym mowa, trafił do hodowcy podczas wyprawy w okolice Antalyi, jakieś dwie godziny drogi od miasta w głąb lądu. Teren skalisty, wyżynny, wspinaczka kilkugodzinna, a na końcu klasyczna niespodzianka: pająk wykopany z nory pod kamieniem. Klimat w tym rejonie to śródziemnomorski wariant z wyraźną sezonowością, co będzie miało spore znaczenie przy hodowli.

Rodzaj Chaetopelma znany jest bardziej z wyspiarskich okazów: jego kuzyn Chaetopelma olivaceum pochodzi z Cypru i to on najczęściej pojawia się w literaturze. Turecki okaz kontynentalny jest czymś innym, bliższym geograficznie Europie, i na razie nie wiadomo dokładnie, z jakim gatunkiem mamy do czynienia. Identyfikacja czeka na dojrzałość osobnika.

Wygląd

Maluszek mieści się w kategorii "miniaturowy". Długość ciała to około dwóch centymetrów, ale to, co rzuca się w oczy od razu, to kolor: głęboki brązowo-złoty odcień, który w odpowiednim świetle wygląda niemal jak polerowany bursztyn. Owłosienie jest rzadsze niż u większości ptaszników, co nadaje zwierzęciu nieco bardziej "gładki" wygląd w porównaniu do puszystych gatunków z Nowego Świata.

Uwaga dla tych, którzy są uczuleni lub hodują ptaszniki z włoskami parzącymi: Chaetopelma ich nie ma. Żadnych. To cecha charakterystyczna dla starowietnich ptaszników (Starý Świat), do których należy ten rodzaj, i odróżnia je od ich południowoamerykańskich kuzynów. Brak włosków to nie wada, to po prostu inna strategia obrony.

Na pedipalbach okazu widoczne są bulbusy, co oznacza dojrzałego samca. Hodowca zastrzega jednak, że liczy na weryfikację i na to, że kolejne okazy z tego miejsca okażą się samicami.

W terrarium

Chaetopelma to pająk kopiący, który w naturze siedzi pod kamieniami i w norach. W terrarium wystarczy mu naprawdę niewiele: kawałek korka jako kryjówka, podłoże do kopania i spokój. Nie jest to gatunek, który będzie prezentował się na eksponowanym miejscu i robił show. Aktywność na zewnątrz jest minimalna, co dla jednych hodowców będzie wadą, dla innych zaletą (mniej stresu dla pająka, mniej nerwów dla opiekuna).

Temperatura to kwestia kluczowa i nieco wymagająca. Ze względu na sezonowy klimat śródziemnomorski, Chaetopelma potrzebuje obniżenia temperatury przynajmniej w zimie. Jedna z dobrych praktyk to trzymanie go razem z innymi gatunkami o podobnych wymaganiach zimowania, na przykład z Hogna variegata w piwnicy. Bez tego sezonowego ochłodzenia zwierzę może nie funkcjonować optymalnie.

Temperament i trudność hodowli

Przy pierwszym kontakcie okaz pokazał chelicery. Nie był agresywny w sensie atakowania, ale wyraźnie dał do zrozumienia, że zbliżanie się palcami to niedobry pomysł. Hodowca sensownie zrezygnował ze szturchania i zostawił pająka w spokoju. Taka postawa obronna jest typowa dla stresowanych, świeżo złapanych okazów i nie musi oznaczać chronicznej nerwowości gatunku.

Chaetopelma nie jest ptasznikiem dla kogoś, kto szuka pierwszego pająka i liczy na codzienne obserwacje. Niska aktywność, potrzeba zimowania i brak szczegółowej dokumentacji hodowlanej (gatunek naprawdę rzadki w hobby) powodują, że lepiej sprawdzi się u hodowcy z pewnym doświadczeniem, który rozumie, że "nic się nie dzieje" to przy norowych ptasznikach informacja, że wszystko idzie dobrze.

Z drugiej strony: jeśli szukasz czegoś naprawdę niszowego, czegoś co można zaprezentować jako europejski ptasznik prawie nieznany w hodowli, to Chaetopelma sp. z tureckiego kontynentu jest właśnie tym. Rzadkość, geografia, historia znalezienia, wszystko to składa się na okaz, który wart jest miejsca w kolekcji każdego, kto wychodzi poza masowo hodowane gatunki.

Chaetopelma sp. Rodzina: Theraphosidae. Zasięg: Turcja (kontynent, okolice Antalyi), region śródziemnomorski.