Są gatunki, które robią furorę na filmikach z YouTube, a potem rozczarowują na żywo. Chilobrachys sp. 'Devamata' działa odwrotnie: dopiero widok w realu przekonuje ludzi do zakochania się w tym pająku. Żaden film nie oddaje tego, jak mieni się karapaks dorosłego osobnika ani jak absurdalnie puszyste jest to stworzenie. A cena kilkaset złotych za młodą sztukę? Część hodowców uznała, że warto.

Skąd pochodzi ten dziwak

Chilobrachys sp. 'Devamata' pochodzi z Indii, gdzie zamieszkuje kaniony. Już samo to brzmi filmowo, a filmowe są też okoliczności, w jakich gatunek bywa dokumentowany: kamera Spiders Online uchwyciła okazy w naturze, co dało hodowcom rzadki wgląd w środowisko życia tego ptasznika. Przyrodnicza ciekawostka: odnotowano przypadki, gdy mrówki były w stanie wyciągnąć pająka z gniazda. Biorąc pod uwagę, że w terrarium ten gatunek uchodzi za prawie nieuchwytny, widok pająka terroryzowanego przez owady robi szczególne wrażenie.

Wygląd, czyli skąd przydomek "psyedelikus"

Wśród hodowców krąży nieoficjalna nazwa: "psyedelikusy". I trudno się dziwić. Młode osobniki, przy ciałku około trzech centymetrów, mają ubarwienie tak intensywne, że aż trudno uwierzyć, iż to żywe zwierzę. Kolory krzyczą, wzory hipnotyzują, a do tego gatunek jest wyjątkowo puszysty i włochaty, co potęguje efekt.

Dorosłe samice zmieniają gamę barwną na spokojniejszą, bardziej stonowaną. Tracą tę młodzieńczą krzykliwość, ale zyskują coś innego: karapaks dorosłego osobnika mieni się i błyszczy w sposób, który po prostu trzeba zobaczyć. Natomiast samce po wylinięciu dojrzałościowym przechodzą kompletną metamorfozę kolorystyczną: wracają do intensywnych, "diabelskich" barw, jakby natura postanowiła dać im jeden ostatni show przed krótkim okresem dojrzałości.

W terrarium

Chilobrachys sp. 'Devamata' to kopacz z krwi i kości. Podrostki hoduje się w niskich pojemnikach z cienką warstwą podłoża: nie dlatego, że tego wymagają biologicznie, ale dlatego, że hodowca musi mieć jakąkolwiek kontrolę nad tym, co się dzieje w terrarium. Cienkie podłoże ułatwia podgląd, monitorowanie wzrostu, sprawdzanie czy pająk je i czy nie pojawiły się roztocza. To pragmatyczna decyzja, bo przy pełnej warstwie podłoża na wczesnym etapie można po prostu przegapić problem.

Dorosłe osobniki dostają już to, czego pragną: terrarium z bardzo grubą warstwą podłoża, w które mogą się wkopać na całą głębokość. I korzystają z tego w pełni. Większość czasu spędzają głęboko w norze lub dziupli, rzadko pokazując się na powierzchni. Jeśli ktoś liczy na spektakl wizualny w postaci siedzącego w widocznym miejscu pająka, ten gatunek go rozczaruje.

Temperament i trudność hodowli

Tu nie ma co owijać w bawełnę: to są jedne z najszybszych ptaszników, jakie można trzymać. Dosłownie każde poruszenie przy terrarium, każdy lekki ruch w pobliżu, każde niemal dotknięcie kończą się tym samym: błysk i pająk znika w głębi nory. Obserwacja tego gatunku to zajęcie dla cierpliwych albo dla posiadaczy kamer z czujnikiem ruchu.

Szybkość i nerwowość to nie jedyne wyzwania. Samce rosną wyraźnie szybciej niż samice, co przy próbie rozmnożenia staje się realnym problemem logistycznym. Jeden z doświadczonych hodowców, który rozmnażał ten gatunek dwukrotnie, stosuje sprytne obejście: trzyma samce w chłodniejszej temperaturze i ogranicza ich karmienie, celowo spowalniając wzrost. Dzięki temu samice i samce dojrzewają w zbliżonym czasie, co jest kluczem do skutecznego skojarzenia. Baza zarodowa przy takim podejściu to dwa samce i cztery samice jako podrostki, z synchronizowanym tempem wzrostu.

Jak długo żyją samice? Tu nawet doświadczeni hodowcy rozkładają ręce. Wiadomo, że są to długowieczne zwierzęta: obie samice wspomnianego hodowcy przeżyły wiele lat hodowli, po czym zdechły ze starości. Dokładnych danych brak, bo gatunek nie jest jeszcze tak dobrze przebadany jak europejskie czy południowoamerykańskie ptaszniki.

Podrostki przy ciałku około trzech centymetrów mają przed sobą szacunkowo dwie do trzech wylinej przed osiągnięciem dorosłości. To nie są lata bezczynnego czekania, ale też nie ekspresowe tempo.

Chilobrachys sp. 'Devamata' to gatunek dla kogoś, kto nie potrzebuje codziennego kontaktu wzrokowego z podopiecznym, za to docenia rzadkie chwile, gdy puszyste, mienące się stworzenie pojawi się na ułamek sekundy przy wejściu do nory. Dla takiego widza to nagroda wystarczająca.

Chilobrachys sp. 'Devamata'. Rodzina: Theraphosidae. Zasięg: Indie (kaniony).