Wyobraź sobie, że wkładasz pająka do zamkniętego pudełka po okularach, odwracasz się na chwilę i widzisz: pudełko puste. Nie minęła nawet godzina. To właśnie Myrmarachne w pigułce, jeden z najbardziej rozpoznawalnych mistrzów mrówczego kostiumu w świecie skakunów, a przy okazji jeden z najsprawniej uciekających pająków, jakie możesz próbować trzymać w niewoli. Jeśli myślisz, że to brzmi jak wyzwanie, to dobrze myślisz.

Mrówka czy pająk? Oba na raz

Rodzaj Myrmarachne należy do grupy tak zwanych ant mimic spiders, czyli pająków naśladujących mrówki. To nie jest przypadkowe podobieństwo, lecz precyzyjnie wyewoluowana strategia. Przedstawiciele tego rodzaju upodabniają się do mrówek zarówno morfologicznie, jak i behawioralnie: nie tylko wyglądają jak mrówki, ale też poruszają się jak mrówki, unosząc przednie nogi na wzór czułków i chodząc charakterystycznym, niespokojnym, urywistym krokiem.

Mimikra mrówcza to potężne narzędzie. Mrówki są zazwyczaj omijane przez drapieżniki, bo większość z nich kojarzy się z nieprzyjemnym ukąszeniem, kwasem mrówkowym albo po prostu brakiem opłacalności łowu. Pająk wyglądający jak mrówka korzysta z tej reputacji za darmo. Tę samą strategię stosuje wśród skakunów Leptorchestes berolinensis, znany polskim hodowcom pod pospolitą nazwą "mrówczynka". I tu robi się ciekawie.

Polska nazwa "mrówczynka" to zdrobnienie sugerujące coś malutkie i niepozorne. Tymczasem Myrmarachne jest od swojego europejskiego krewniaka wyraźnie większy. Trochę jak gdyby ktoś nazwał słonia "słoniątkiem". Nazwy potoczne miewają swoje własne życie i swoje własne poczucie humoru.

Madagaskar, toaleta miejska i dwa pająki na jednej roślinie

Madagaskarski przedstawiciel rodzaju Myrmarachne to zupełnie inna liga niż ten, z którym można się zetknąć w Polsce. Tak, w naszym kraju żyje jeden gatunek z tego rodzaju, ale to, co spotkać można na Madagaskarze, jest czymś zupełnie innym: piękne, kolorowe stworzenie, niemające wiele wspólnego ze swoim skromnym europejskim krewniakiem.

Co ciekawe, madagaskarski Myrmarachne okazuje się gatunkiem przynajmniej częściowo synantropijnym. Okazy znajdowano między innymi przy toaletach miejskich, co oznacza, że bliskość człowieka im nie przeszkadza. Na jednej roślinie obserwowano jednocześnie dwa osobniki: jeden był dobrze widoczny i bardzo aktywny, drugi skrzętnie chował się w szczelinie. Charakterystyczne zachowanie dla rodzaju, który rozumiał sens kamuflażu na długo przed wynalezieniem farb maskujących.

Wygląd

Madagaskarski Myrmarachne robi wrażenie od pierwszego spojrzenia. Kolorowy, kontrastowy, wyraźnie różniący się od tego, czego mogłyby się spodziewać osoby znające tylko europejskiego przedstawiciela rodzaju. Mimo małych rozmiarów i mrówkokształtnej sylwetki jest w nim coś bijącego w oczy: ruchliwość, ekspresja, nieustanne bycie w gotowości.

Kształt odwłoka, przewężenie między segmentami ciała, sposób unoszenia przednich nóg: wszystko to razem składa się na kostium, który zwodzi nawet doświadczone oko. Jak większość skakunów, ma szeroko osadzone oczy na dużej, ruchliwej głowie, ale jego proporcje i sposób przemieszczania się konsekwentnie krzyczą "mrówka". Natura jest w tej kwestii niezwykle przekonująca.

W terrarium

Terrarium dla Myrmarachne powinno przede wszystkim być terrarium, z którego pająk nie ucieknie. To nie żart. Zdolność do wydostawania się z pozornie szczelnych pojemników jest u tego rodzaju legendarna, a madagaskarskie okazy wydają się w tej dziedzinie szczególnie uzdolnione. Zanim zaczniesz planować wystrój wnętrza, sprawdź dwukrotnie, czy każda szpara jest naprawdę szczelna.

Gatunek o tropikalnym zasięgu wymaga warunków odpowiednich dla fauny madagaskarskiej: ciepło, z gradientem temperatur umożliwiającym termoregulację, i umiarkowana do wyższej wilgotność. Ponieważ Myrmarachne jest bardzo ruchliwy i chętnie korzysta z wyższych partii przestrzeni, terrarium powinno mieć odpowiednią wysokość oraz elementy do wspinaczki: gałązki, korę, rośliny. Jeden z obserwowanych osobników natychmiast znalazł sobie kryjówkę w szczelinie, co sugeruje, że miejsca do schowania się to ważny element dobrostanu tego pająka, nie tylko opcjonalny dodatek do dekoracji.

Żywienie nie powinno sprawiać większych trudności. Drobne owady odpowiednie do rozmiarów pająka, najlepiej ruchliwe, bo skakuny polują wzrokowo i cenią sobie wyzwanie.

Temperament i trudność hodowli

Myrmarachne to pająk dla osób, które mają już doświadczenie ze skakunami i nie wpadają w panikę, gdy terrarium jest przez chwilę pozornie puste, bo okaz siedzi w miejscu, w którym absolutnie nie powinno go być. Jest ekstremalnie szybki, czujny i niezwykle sprytny. Każda manipulacja przy pojemniku to okazja do ucieczki, której pająk nie przegapi.

To nie jest gatunek dla początkującego hodowcy. Nie dlatego, że wymaga skomplikowanej pielęgnacji, ale dlatego, że wymaga doświadczenia w pracy z bardzo szybkimi, małymi pajęczakami i zdrowego szacunku dla ich zdolności do znikania w niewyjaśnionych okolicznościach.

Jeśli jednak masz już za sobą kilka sezonów ze skakunami i szukasz czegoś naprawdę wyjątkowego, madagaskarski Myrmarachne to propozycja, która nie pozwoli ci się nudzić. Dosłownie.

Myrmarachne sp. Rodzina: Salticidae. Zasięg: Madagaskar (gatunek tropikalny); jeden gatunek z rodzaju również w Polsce.