Wyobraź sobie, że przez kilka tygodni regularnie karmisz samicę, sprawdzasz terrarium i wszystko wydaje się absolutnie spokojne. A potem pewnego dnia dostrzegasz w kącie coś, czego wcześniej tam nie było. Nieregularny, oblepiony substratem kształt, który nijak nie przypomina klasycznego, okrągłego kokonu. To właśnie tak wygląda kokon Thrixopelma pruriens i dokładnie taka historia przydarzyła się pewnemu hodowcy, który przez tygodnie chodził obok własnego hodowlanego sukcesu i go nie zauważał, aż do ósmego marca.

Skąd pochodzi ten czarny intrygant

Thrixopelma pruriens zamieszkuje górskie, wilgotne lasy Peru i Chile. W naturze wiedzie życie norkowe: albo zasiedla gotowe kryjówki, albo kopie własne. Ta andyjska proweniencja wiele tłumaczy zarówno w kwestii ubarwienia, jak i wymagań hodowlanych. Gatunek jest stosunkowo rzadki w europejskim handlu terrarystycznym, przez co wciąż niewielu hodowców ma z nim bezpośrednie doświadczenie. Szkoda, bo to naprawdę interesujący pająk.

Wygląd: czerń, złoto i odrobina tajemnicy

Pierwsze wrażenie jest jednoznaczne: to czarny pająk. Dominujące barwy w ubarwieniu to czerń i brąz, ale właśnie akcenty złota robią tu całą robotę. Karapaks ma złotawy, metaliczny połysk, podobnie jak pierwszy człon odnóży. Na odwłoku widoczna jest złota plama zwana lusterkiem, która wyraźnie kontrastuje z ciemnym tłem. Dalsze segmenty nóg są nieco jaśniejsze od ud, a na każdym odnóżu biegną dwie szarawe, równoległe linie. Angielska nazwa Black and Gold birdeater nie kłamie ani trochę.

Samice dorastają do 8 cm ciała, samce są smuklejsze i nieco mniejsze, zwykle do 7 cm. Młode osobniki są czarne już od pierwszych wylinek, z jasną tarczką grzbietową i błyszczącą plamką na odwłoku. Rozpoznanie płci możliwe jest już u niedorosłych osobników, po szczegółach budowy płytki i szczeliny płciowej lub z wylinki. Dojrzały samiec zdradza się haczykami na goleniach pierwszej pary odnóży oraz bulbusami na nogogłaszczkach. Co ciekawe, jego odnóża wyglądają niemal jak gałązka jeżyny ze względu na widoczne kolce.

W terrarium: norowe szczęście na wyciągnięcie ręki

Dorosły osobnik dobrze czuje się w terrarium o wymiarach około 30 na 20 na 20 cm (długość, szerokość, wysokość). Może być otwierane z przodu lub z góry, lecz wentylacja musi być wykonana z nawierconych pasków aluminiowej płytki. Druciane i plastikowe siatki bywają przegryzane, co kończy się ucieczką lokatora.

Jako podłoże sprawdza się kwaśny torf, włókno kokosowe lub ich mieszanka, w warstwie około 5 do 7 cm. Taka głębokość pozwala pająkowi kopać i pomaga utrzymać wilgotność. Koniecznie należy zapewnić kryjówkę, najlepiej z łupiny kokosa lub ceramicznej doniczki. Terrarium warto udekorować kawałkami kory i korzeniami (zabezpieczonymi bezbarwnym, nietoksycznym lakierem). Sztuczne rośliny sprawdzają się zdecydowanie lepiej niż żywe, bo te drugie zwykle szybko kończą jako elementy dekoracyjne wykopalisk.

Temperatura w dzień powinna wynosić 23 do 24°C, nocą może spokojnie spaść do 18 do 20°C. Wilgotność na poziomie 60 do 70% jest optymalna. Co ważne, nadmierne zawilgocenie terrarium to błąd. Jedynym wyjątkiem jest czas bezpośrednio przed złożeniem kokonu i w trakcie opieki nad potomstwem: wtedy wymagana jest wyższa wilgotność, lecz bez bezpośredniego kontaktu nimf z mokrą powierzchnią.

Temperament i trudność hodowli

To jeden z bardziej przystępnych terrarystycznie gatunków. Thrixopelma pruriens jest pająkiem spokojnym i rzadko wyczesuje włoski parzące z odwłoka. Włoski te oczywiście posiada i stosuje je przede wszystkim do ochrony kokonu: samica obficie obsypuje nimi i substratem cały kokon, przez co wygląda on tak nieregularnie i tak niepozornie. Nigdy nie wolno dotykać kokonu gołymi rękami.

Gatunek oceniany jest jako odpowiedni dla początkujących terrarystów, choć przy rozrodzie wymaga nieco więcej uwagi. Samica potrafi być agresywna wobec samca podczas kojarzenia. Kokon buduje po upływie 3 do 5 miesięcy od kopulacji i zawiera od 100 do 200 jaj. Nimfy wylęgają się po około 3 do 4 tygodniach i stają się samodzielnymi pająkami po kolejnych 30 do 50 dniach. Kokon można spokojnie zostawić samicy: w suchych warunkach nie grozi mu pleśń ani gnicie. Nimfy warto wyciągać dopiero wtedy, gdy N2 są gotowe do opuszczenia kokonu.

Jest jednak jedna lekcja, którą warto zapamiętać na zawsze: zbyt niska wilgotność w terrarium jeszcze PRZED złożeniem kokonu powoduje przesychanie jajek. To błąd, który zdarza się nawet doświadczonym hodowcom i potrafi poważnie obniżyć liczbę zdolnych do życia nimf. Wilgotność kontroluj z wyprzedzeniem, nie dopiero gdy samica zaczyna snuć.

Thrixopelma pruriens. Rodzina: Theraphosidae. Zasięg: Peru, Chile (Ameryka Południowa, górskie lasy wilgotne).