Niektóre ptaszniki wchodzą w życie hodowcy po cichu, skromnie, bez fajerwerków. Vitalius chromatus zrobił to u mnie inaczej, bo kiedy pierwszy raz zobaczyłem tego pająka, po prostu nie mogłem uwierzyć, że za niecałe dwadzieścia złotych można mieć coś tak spektakularnego. Mała, skromna cenówka, a w terrarium siedzi coś, co wygląda jak żywy klejnot wyjęty z brazylijskiego lasu.

Bokser z Italii, czyli trochę o nazwie i pochodzeniu

Zanim przejdziemy dalej, muszę powiedzieć jedno: ta nazwa brzmi jak pseudonim ringowy ukraińskiego boksera walczącego we włoskiej lidze. Vitalius chromatus. Wymawiasz to na głos i czekasz, aż ktoś zaanonsuje walkę. Przez lata gatunek funkcjonował pod nazwą Nhandu chromatus, ale rewizja taksonomiczna zamieniła rodzaj na Vitalius i tyle. Starsi hodowcy wciąż czasem rzucają "Nhandu", młodsi patrzą z lekkim zdziwieniem, ale wszyscy wiedzą o kogo chodzi.

Pająk pochodzi z wilgotnych lasów Brazylii, gdzie za dnia szuka schronienia w miejscach cienistych i wilgotnych: pod korzeniami, między zwalonymi pniami, w naturalnych zakamarkach leśnej ściółki. Jeśli gotowego schronienia nie ma, po prostu kopie własną norę między korzeniami drzew. Żaden problem, żadne narzekanie, robi co trzeba i tyle.

Na marginesie: kilka lat temu osobnika tego gatunku znaleziono w centrum Wrocławia. Był uciekinierem z hodowli terrariowej. Ktoś go przejął i zaopiekował się nim. Vitalius chromatus na wrocławskich uliczkach brzmi jak coś z fantastyki, ale tak to czasem działa.

Wygląd

I tu zaczyna się show. Vitalius chromatus to jeden z tych ptaszników, przy których słowa "efektowne ubarwienie" są zwykłym eufemizmem.

Karapaks jest szary, odwłok ciemny i pokryty stosunkowo długimi, czerwonymi włoskami, które w odpowiednim świetle płoną jak miedź. Ale to odnóża robią całą robotę: biodra są aksamitnie czarne, uda, rzepki i golenie ozdobione białymi pionowymi pasami kontrastującymi z resztą ciała, a między poszczególnymi członami widać wyraźne poziome białe obrączki. Kądziołki czarne. Całość sprawia wrażenie, jakby ktoś zaprojektował ten gatunek wyłącznie pod kątem efektu wizualnego.

Samice dorastają do 9 cm długości ciała, są masywne, z krótszymi proporcjonalnie nogami. Samce są smuklejsze i lżejsze, osiągają 6 do 7 cm, chociaż natura lubi wyjątki i zdarzają się osobniki odbiegające od tej normy w obie strony. Dorosły samiec ma na nogogłaszczkach bulbusy (narządy kopulacyjne) i charakterystyczne haczyki na przedniej parze odnóży krocznych. Młode osobniki wyglądają skromniej: pełną dorosłą szatę ubarwienia uzyskują mniej więcej przy siódmej wylince. Do tamtego momentu trochę cierpliwości, po nim masz efekt gotowy.

W terrarium

Jako gatunek naziemny, Vitalius chromatus potrzebuje przede wszystkim solidnego podłoża i miejsca do schronienia. Pochodzi z wilgotnych brazylijskich lasów, więc wilgotność jest kluczowym elementem układanki: podłoże powinno być lekko wilgotne, szczególnie w głębszych warstwach, ale bez przesady, bo stojąca woda to nie jest to, czego szukasz. Optymalna temperatura to okolice 24 do 28 stopni Celsjusza w ciągu dnia, z delikatnym spadkiem nocnym.

Terrarium musi mieć rozmiary odpowiednie do dużego gatunku naziemnego, żeby pająk mógł swobodnie funkcjonować. Schronienie (korek, kawałek kory, gotowa kryjówka) to absolutna podstawa. Jeśli go nie zapewnisz, pająk wygrzebie własne lokum według własnego planu, niekoniecznie zgodnego z twoim. Żywienie standardowe dla ptasznika tej wielkości: świerszcze, karaczany, morio, regularnie i bez przekarmiania.

Temperament i trudność hodowli

To jeden z gatunków, od których niejedna przygoda z ptasznikami się zaczęła i moja nie była wyjątkiem. Cena juvenila na poziomie około 18 złotych sprawia, że próg wejścia jest niski, a efekt wizualny wysoki. Gatunek jest naziemny i względnie spokojny w porównaniu z bardziej nerwowymi przedstawicielami tej rodziny.

Samice żyją długo, w dobrych warunkach 20 do 25 lat. To istotna informacja przed zakupem: decydujesz się na wieloletnią relację, nie na sezonowy eksperyment. Samce żyją znacznie krócej, maksymalnie 2 do 3 lat po ostatniej wylince. Jeśli szukasz efektownego, stosunkowo wyrozumiałego ptasznika na start, Vitalius chromatus jest odpowiedzią na pytanie, które jeszcze nie zdążyłeś zadać.

Vitalius chromatus (syn. Nhandu chromatus). Rodzina: Theraphosidae. Zasięg: wilgotne lasy Brazylii.