Wyobraź sobie ptasznika, który wygląda jak odlany ze złota, ma stopy tak włochate, że budzą jednocześnie zachwyt i lekkie niedowierzanie, i do tego skacze przy każdej okazji z gracją, której pozazdrościłby niejeden skakun. To właśnie Avicularia rufa: gatunek z Peru, który w polskich hodowlach wciąż czeka na należną mu sławę.

Skąd pochodzi i kim właściwie jest

Avicularia rufa pochodzi z Peru, z amazońskiej części Ameryki Południowej. Należy do podrodziny Aviculariinae, czyli tej gałęzi ptaszników, która postanowiła zamieszkać w koronach drzew zamiast kopać nory. Życie w pionie, między gałęziami i liśćmi, odcisnęło piętno na całym wyglądzie i zachowaniu tego pająka.

Warto od razu wyjaśnić pewne historyczne zamieszanie. Przez lata gatunek ten funkcjonował pod nazwą Avicularia magdalena oraz angielskim przydomkiem "Yellow-banded pink toe". Problem w tym, że dokładnie tę samą nazwę angielską i łacińską używano równolegle dla Avicularia juruensis. Hodowcy przez długi czas nie wiedzieli, co tak naprawdę kupują, co doprowadziło do licznych niezamierzonych krzyżówek w hodowlach. Dziś nazwa Avicularia magdalena jest już nieużywana, ale konsekwencje tej nomenklatury zwijają hodowcom głowy do dziś: część osobników krążących na rynku może nie być czystozgodnymi rufa.

Wygląd: miód, złoto i włochate stopy

Młode Avicularia rufa są pod tym względem podstępne. Od pierwszego do trzeciego stadium larwalnego wyglądają jak typowe młode Avicularia: szarawe, skromne, niczym się nie wyróżniające. Dopiero około czwartego stadium zaczynają ciemnieć, a gdzieś w okolicach siódmej wylinki zaczyna dziać się prawdziwa magia. Młodzieńczy wzorek zanika, a w jego miejscu pojawia się to, dla czego warto na tego pająka czekać.

Dorosły osobnik to widok, który zatrzymuje wzrok. Całe ciało pokrywa piękny, złotomiodowy kolor. Karapaks lśni tym samym odcieniem co przednie odnóża, "uda" (femur) błyszczą wprost złoto, a cylindrycznie wydłużony odwłok po dobrym posiłku nadaje pająkowi wręcz karykaturalnie elegancki kształt. Na tylnych odnóżach włoski są jasne, białawe i wyjątkowo długie, co zdradza bliskie pokrewieństwo z Avicularia juruensis. Krótkie włoski na odwłoku są czarne, co tworzy subtelny kontrast z resztą złocistej sylwetki.

Ale prawdziwą osobliwością są stopy. Gęsto owłosione tarsi wyglądają, jakby pająk włożył pluszowe kapcie, i budzą równy podziw u każdego, kto po raz pierwszy go zobaczy. To jeden z tych detali, które sprawiają, że Avicularia rufa jest gatunkiem po prostu uroczym.

Samice dorastają do 7 cm długości ciała, choć zwykle zatrzymują się na około 6 cm. Samce są mniejsze: maksymalnie 5 cm, zwykle nie przekraczają 4,5 cm. Dojrzały samiec nosi na nogogłaszczkach charakterystyczne bulbusy, a na najdłuższej parze kończyn widoczne są haczyki kopulacyjne.

Uwaga dla kupujących: jeśli trafiacie na osobniki ciemniejsze, wpadające w niebieskofioletowe odcienie, to najprawdopodobniej efekt nieumyślnego krzyżowania z innymi gatunkami z historycznego zamieszania nomenklaturowego. Najcenniejsze i najczystsze gatunkowo osobniki mają kolor wyłącznie złotomiodowy.

W terrarium

Avicularia rufa to pająk nadrzewny, więc terrarium powinno być orientowane pionowo: wysoka przestrzeń z możliwością wspinaczki, kryjówkami w górnej strefie i korą lub konarem do budowania oprzędu. Podrostki trzyma się w pojemnikach około 1-litrowych, przy czym gatunek ten wymaga nieco więcej miejsca niż typowe maluchy z innych rodzajów.

Temperatura powinna mieścić się w zakresie 25-29°C, z delikatnymi nocnymi spadkami o 2-3 stopnie. Ważne, żeby pająk miał możliwość wyboru miejsca najlepiej odpowiadającego jego potrzebom termicznym w danej chwili. Wilgotność utrzymujemy na poziomie 75-85%. Raz na kilka dni warto spryskać ścianki terrarium: Avicularia uwielbiają pić krople wody spływające po szybie i robią to bardzo chętnie.

Temperament i trudność hodowli

Avicularia rufa to klasyczny przykład łagodnego ptasznika nadrzewnego. Spokojne, nieagresywne, niewymagające. To gatunek, który polecić można osobom mającym już kilka ptaszników za sobą, choć nie jest też absolutnym debiutanckim wyborem wyłącznie z uwagi na pewne wyzwania hodowlane.

Skoczność to cecha absolutnie charakterystyczna dla tego gatunku. Przy otwieraniu terrarium warto mieć oczy dookoła głowy, bo Avicularia rufa potrafi skoczyć wtedy, gdy się tego najmniej spodziewasz. Jad uznawany jest za słabo toksyczny, co daje pewien margines spokoju, ale ostrożność w kontaktach to zawsze dobry nawyk.

Samice żyją minimum 6-7 lat, samce znacznie krócej: zwykle pół roku po ostatniej wylince, choć w dobrych warunkach zdarzają się egzemplarze dożywające nawet roku. Rozmnażanie gatunku jest możliwe, ale napotyka na jeden poważny problem: skompletowanie pary, co do której mamy pewność, że jest czystozgodna gatunkowo. Historyczne mieszanie z A. juruensis mocno namieszało w hodowlach.

Gatunek jest znany w Polsce i od jakiegoś czasu napłynęło do nas sporo młodych osobników. Mimo to pozostaje niszowy, co tym bardziej czyni go interesującym wyborem dla kogoś, kto szuka czegoś innego niż popularne "standards".

Avicularia rufa. Rodzina: Theraphosidae, podrodzina Aviculariinae. Zasięg: Peru, Ameryka Południowa.