Był rok 1990, film Kevina samego w domu właśnie podbijał kina, a jedna scena przykuła uwagę widzów bardziej niż wszystkie pułapki razem wzięte: żywy pająk, powoli wędrujący po twarzy przestraszonego złodzieja. Ten pająk to właśnie Stichoplastoris pictipes, zwany ptasznikiem zebrowatym. I choć w polskim dubbingu usłyszysz „tarantula" (co jest błędem: ptaszniki z rodziny Theraphosidae i tarantule z rodziny Lycosidae to kompletnie różne zwierzęta), to sam bohater ekranu zasługuje na osobny rozdział.

Kostarykańczyk z paskami w roli głównej

Ptasznik zebrowaty pochodzi z Ameryki Środkowej. Jego zasięg obejmuje Kostarykę, Nikaraguę, Gwatemalę i Honduras, choć część źródeł wskazuje Kostarykę jako jego główną ojczyznę. W naturze prowadzi naziemno-podziemny tryb życia: mieszka w norkach blisko powierzchni ziemi, w lasach, z dala od ludzkich oczu. To typowy gatunek, który całe życie spędza przy ziemi, nie szukając przygód na drzewach.

Opisał go Frederick Octavius Pickard-Cambridge w 1897 roku, ten sam badacz, który pozostawił po sobie również opis słynnej Brachypelma smithi. Gatunek należy do rodzaju Aphonopelma i nie jest uważany za groźny dla człowieka.

Zebra w pajęczym wydaniu

Nazwa „zebrowaty" nie wzięła się z powietrza. Czarne uda z kremowo-białymi paseczkami na wszystkich odnóżach tworzą charakterystyczny, paskowany wzór, który od razu rzuca się w oczy. Karapaks jest brunatno-brązowy, odwłok ciemny, niemal czarny. Chelicery całe ciemne, kądziołki przędne rude.

Ale prawdziwy hit kryje się pod spodem: od spodu pająk jest wyraźnie rudo-pomarańczowo-czerwony, co robi wrażenie szczególnie u świeżo wylinianego okazu. Bezpośrednio po wylince kolory są po prostu fenomenalne: intensywny, pomarańczowobrązowy odwłok, eleganckie paseczki na nogach i delikatna niebieskawa poświata na karapaksie. Dorosłe osobniki osiągają 7-9 cm DLS (długość od stopy do stopy), przy czym typowy okaz mieści się w przedziale 7-8 cm. Samice są masywne, z krótkimi, grubymi nogami i większą masą ciała. Samce zachowują smuklejszą sylwetkę i dłuższe nogi, za to ważą mniej.

Warto wiedzieć, że istnieje forma barwna zwana Aphonopelma seemanni Blue, wyróżniająca się intensywnym, granatowym połyskiem na całym ciele. To ten sam gatunek, tylko odmiana kolorystyczna. Standardowa forma bywa nazywana „Classic". Hodowlane okazy często mają wyraźną łysinę z tyłu odwłoka: efekt regularnego wyczesywania włosków parzących.

W terrarium

Zebrowaty to pająk, który chce kopać. Terrarium powinno być naziemne, z odpowiednią warstwą podłoża do drążenia norek. Pojemnik o wymiarach rzędu 21x21x10 cm nadaje się na młodszy okaz, dorosła samica potrzebuje więcej przestrzeni do eksploracji. Temperatura dzienna w okolicach 22-24°C jest optymalna, nocne spadki do około 20°C (na przykład przy otwartym oknie) pająk znosi bez problemu.

Wilgotność powinna wynosić około 70%. Miska z wodą jest obowiązkowa, przy czym pająki mają w zwyczaju ją przewracać, więc regularne uzupełnianie należy do codziennych obowiązków hodowcy. Od czasu do czasu warto delikatnie zwilżyć podłoże.

Jeśli chodzi o żywienie: podstawą diety są żywe owady karmowe dostępne w każdym sklepie terrarystycznym. Karmienie myszami jest zdecydowanie odradzane. Mysz potrafi się bronić i skrzywdzić pająka, a takie menu nie jest zdrowe dla tych zwierząt. Wbrew temu, co sugerował film Kevina samego w domu (gdzie złodziej częstował pająka mysimi flakami), środowisko terrarystyczne jednoznacznie odrzuca tę praktykę.

Temperament i trudność hodowli

„Klucha typowa" to nieoficjalny tytuł, który ptasznik zebrowaty nosi z dumą. To jeden z najbardziej potulnych ptaszników w hodowli: mało aktywny, większość czasu spędzający w norce lub bez ruchu, nieprzejawiający agresji ani specjalnego zainteresowania jedzeniem. Dla początkujących hodowców niemal wymarzony.

Obsługa przy otwartym terrarium nie wymaga szczególnych środków ostrożności. Doświadczeni hodowcy operują przy nim gołymi rękoma. Jad jest słaby i nie stanowi realnego zagrożenia dla zdrowego człowieka. Należy jednak pamiętać o jednym wyjątku: przestraszony okaz potrafi nagle przyspieszyć i biec bardzo szybko. Ryzyko upadku ze stołu jest jak najbardziej realne, więc wszelkie kontakty poza terrarium wymagają ostrożności.

Zdarzają się osobniki bardziej narwane, jednak to wyjątki od reguły. Nawiasem mówiąc, pająk użyty w filmie Kevina samego w domu był specjalnie dobierany pod kątem spokojnego charakteru, żeby aktorzy byli bezpieczni. Aktor grający Harry'ego i tak odmówił kontaktu z żywym okazem: w jego scenie z pająkiem na twarzy użyto rekwizytu z plastiku, co widać gołym okiem.

Ptasznik zebrowaty rośnie wolno, jest łatwo dostępny w Polsce i nie należy do drogich gatunków. Jeśli szukasz pająka z charakterystycznym wzorem przypominającym Cyriopagopus lub Poecilotheria striata, ale w bezpieczniejszym wydaniu i dla spokojniejszego sumienia, zebrowaty odpowie na wszystkie pytania.

Stichoplastoris pictipes. Rodzina: Theraphosidae. Zasięg: Kostaryka, Nikaragua, Gwatemala, Honduras (Ameryka Środkowa).